The Smiling Coast of Africa.

2 december 2024.

Hadamaya Sewo ye nyaadaalubeng n’nabankukendemaalem Gambia

Uit het liedje “Gambia” van Sona Jobarteh

Op het 1.000 meter hoge Fouta Djallon plateau in Guinea, West-Afrika ontspringen drie grote rivieren die elk afzonderlijk hun naam gaven aan een land: de Niger, de Senegal en de Gambia. Waar de Gambia-rivier, na de Barra Kunda stroomversnellingen bevaarbaar wordt, begint “The Gambia”¹, één van de kleinste en – helaas – ook armste landen van Afrika. Veel meer dan de rivier met een brede strook langs beide oevers en een wat grotere kustlijn, is het niet. Op een goede zes uur vliegen van Brussel lijkt het ideaal voor een rondreis van twee weken in december: even het grijze en natte West-Europese weer inruilen voor de zonnige West-Afrikaanse variant!

Ongetwijfeld worden we geconfronteerd met het verleden: James eiland, dicht bij de monding van de Gambia-rivier, was een “verzamelfort” van slaven vóór de onherroepelijke afvaart over de oceaan. In 2011 is het eilandje omgedoopt tot “Kunta Kinte eiland” na het succes van “Roots: The Saga of an American Family”², het boek van Alex Haley uit 1976 en de gelijknamige TV-serie. Of ene Kunta Kinte werkelijk de verre voorouder van Haley was, is niet zeker maar het vuistdikke boek geeft wel een goede inkijk in de behandeling van slaven in de 18de en 19de eeuw. Bezoek aan het eiland staat op ons programma.

De tekst in Mandinka-taal bovenaan deze blogpost komt uit het succesnummer “Gambia” van de Gambiaanse zangeres en kora-muzikante³ Sona Jobarteh. Je zou het vrij kunnen vertalen als:

“Menslievendheid en geluk straalt op alle gezichten in ons uitstekende land Gambia”.

Op internet prijst elke zichzelf respecterende Gambiaanse lodge, resort, tour operator of reisjournalist en -blogger Gambia aan als “The Smiling Coast” van Afrika. Onveranderd wordt dan lyrisch gedaan over de vriendelijke, altijd glimlachende bevolking. De slogan werd echter bedacht door een New Yorks reclamebureau eind jaren zeventig, in opdracht van “The Gambia Tourism Board” die wou kapitaliseren op het succes van “Roots”.

Datzelfde internet raadt “zelf rijden in Gambia” dikwijs af of … waarschuwt voor slechte wegen, verkeersdrempels, chaotisch verkeer, vee en/of kinderen op de weg, politiecontroles … Die (goede?) raad is niet aan ons besteed: we boeken een 4×4 huurauto met … een eerste verrassing. Er wordt ons een “Alcohol Package” voorgesteld en aangeprezen : 2.500 dalasi (+/- 35 €) voor een fles whisky van 70 cl PLUS twee flessen wodka van 70 cl PLUS twee flessen schuimwijn van 75 cl PLUS twee liter sinaasappelsap PLUS twee liter cola PLUS twee liter Sprite en natuurlijk ijs (!), glazen en bekers.

Eigenaardig voor een land waar de meerderheid van de bevolking moslim is. Tolerant? Ja, maar mag je er dan stomdronken rond rijden?⁴ We gaan niet in op de aanbieding!

Met ons reisgezelschap van vijf personen – 7 tot 72 jaar , ‘t lijkt wel een Kuifje-verhaal – hebben we voor onze eerste drie nachten in Gambia een”ecolodge” uitgekozen: Evergreen Eco Retreat in Tintinto. Slapen in Afrikaanse rondavels op wandelafstand van de Atlantische kust. “Smiling Coast”, here we come … very soon. 🙂

---

1. Om elke verwarring met Zambia te vermijden – internationale post voor Gambia kwam voortdurend in Zambia aan – werd bij de onafhankelijkheid in 1964 beslist een voorzetsel toe te voegen aan de  de naam van het land: de officiële naam is nu “The Republic of The Gambia”.  ↩︎
2. Slechts een kleine 20 % van “Roots” speelt zich af in Gambia. Het succes is lang vervlogen: “Roots: Wij zwarten” is in geen enkele Vlaamse bibliotheek meer te vinden.  ↩︎
3. Een kora is een West-Afrikaans muziekinstrument, meestal met 21 snaren. In Gambia zijn er van oudsher talrijke soorten muziekinstrumenten, al dan niet met snaren. Ook de banjo vindt hier zijn oorsprong. ↩︎
4. Volgens 2018 gegevens van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) zou Gambia (nog?) geen limiet hebben voor rijden onder invloed van alcohol! ↩︎