Clarens.

2 april 2023.

Blijkbaar bevinden zich nog meer verborgen “verstekelingen” in ons huis: op één van de zetels ontdekken we iets wat op een muizenstrontje lijkt, een ferme dan. Is het de dormouse van een paar dagen geleden die weer is binnen geglipt, of iets anders?

Voor christenen is het palmzondag vandaag. De ingang van de Nederduitse gereformeerde kerk in Clarens is versierd met palmtakken. We zijn inderdaad terug in Clarens deze ochtend, voor een wandeling (of “trail-run” voor David en Evelien) in de Clarens Nature Reserve. Daarvoor betalen we wel 30 ZAR (+/- 1,5 €) per persoon. Helaas, de hemel trekt toe en amper tien minuten in de wandeling begint het te regenen. Tot overmaat van ramp komen we veel honden tegen, loslopend, aan de leiband of achter hekken. Lou heeft een panische angst voor honden! Maar ‘t regent niet zo hard en stopt snel. We doen de Spruit wandeling die door een dicht bos langs een riviertje loopt. En dat leidt ons naar de Clarens Dam … waar het opnieuw begint te regenen. Terug naar ‘t centrum van Clarens waar de twee joggers ons tegemoet lopen (12 km deze keer). Het is er nog druk maar rustiger dan gisteren. We aperitieven in de Clarens Koöperasie (bar / restaurant) met een vleisbord (boerewors, brochette, chicken wings en gefrituurde ajuinringen). Alle gasten – alleen witte (toevallig?) – lijken om stipt 12:00 uur aan te komen en zijn een uurtje later alweer weg

Clarens: Nederduitse gereformeerde kerk.

Clarens: wegwijzer en autowrak.

Clarens

Clarens: meertje aan de dam.

De luie zondagnamiddag brengen we door aan ons vakantiehuis. Betty, David en ik wagen ons in het hoge gras en begroeiing op het domein van onze “Red Mountain Lodge” en wandelen langs dierenpaadjes tot aan de rivier, de Little Caledon. Lou houdt zich bezig met kleuren, schilderen, stickeren en iPad kijken.

Red Mountain Lodge: savanne met bergen op achtergrond.

Red Mountain Lodge: hoog gras op helling.

Red Mountain Lodge: kindertekening met Afrikaanse dieren.

Vanavond opnieuw stroomonderbreking van 18:00 uur tot 20:30. We zijn er op voorbereid – denken we – vervroren kipfilets willen we ontdooien in de microgolf oven. Lukt natuurlijk niet meer. Wat langer bakken dan maar.

En wat gebeurt er met verkeerslichten tijdens zo’n load shedding. Simpel: ze werken niet. Het verkeer valt dan terug op het 4-stop principe: iedereen MOET stoppen aan het kruispunt en wie eerst is gestopt mag weer eerst vertrekken.

Morgen verkassen: we keren terug naar het warmere noorden.

Golden Gate Highlands National Park.

1 april 2023.

De veranda aan de achterkant van ons huis heeft een prachtig uitzicht op grasland aan de voet van de Maluti-bergen. Bijna dagelijks zien we zebra, struisvogel, bobbejanen (bavianen), Afrikaanse eland, zelfs waterbuck. Op dat vlak is dit huis top. Maar: de afwasmachine is weggehaald en niet vervangen, een paar ruiten zijn gescheurd, één op vier lichten doet het niet, de kraan van de wasbak staat helemaal los, een steenhard gedroogde baviaan-stront ligt – waarschijnlijk al weken – op een zij-terras. Dit is ook Zuid-Afrika zeker? Niet gezeurd; vakantie; op naar de Blesbok loop.

Blesbok loop.

Dat is al onmiddellijk een voltreffer: we rijden naar de Langtoon Dam en zijn alweer onder de indruk van de spectaculaire landschappen. We moeten opnieuw een waterplas door met de Isuzu. Voor de perfecte foto stap ik uit en posteer me naast de plas … Rijden maar, David! Inderdaad perfecte foto maar ik ben kletsnat tot aan mijn onderbroek. Dank zij de reeds warme ochtendzon droogt alles snel op.

Langoon Dam

De Langtoon Dam is fotogeniek. Een pad leidt van hier naar de Zoeloehoek lookout point, in vogelvlucht 800 meter ver. David en Lou rijden daarheen; de rest volgt het wandelpad, eerst dalend, dan klimmend (zie foto’s). We spotten verder een kleine kudde zebra’s en een idem kleine groep rode hartebeest (denken we toch, volgens David’s oude maar steeds betrouwbare “field guide”). Of zijn het reedbucks?

Langtoon dam: water in valleitje.

Langtoon dam: glooiende hellingen met gras.

Langtoon dam: wolken boven bergen met glooiende hellingen op voorgrond.

Witte en paarse bloemen in grasland. Gele stervormige bloem in grasland. Golden Gate Highlands NP: witte madelief-achtige bloemen.

Op de terugkeer stoppen we nog even aan het pittoreske privé-kerkhof van de van Reenen familie. Frans van Reenen is die van de van Reenen pas: hij toonde de ingenieurs-wegenbouwers welke weg hij met zijn vee aflegde over de bergen. Maar hij lijkt hier niet begraven te liggen. Wel een familielid, gesneuveld in 1900 in één of andere oorlog; een koppel dood gebliksemd in Lesotho en iemand die bij een overval om het leven is gekomen. Deze familie lijkt voor het ongeluk geboren. Maar ‘t is wel een fotogenieke plek. Net zoals de wat verder gelegen Gladstone Dam; dammetje eigenlijk.

Golden Gate Highlands NP: oude grafzerken in vallei.

Golden Gate Highlands NP: vallei met witte wolken en blauwe lucht in achtergrond.

Clarens. 

‘s Namiddags rijden we naar het 15 km verder gelegen Clarens, genoemd naar het Zwitsers dorpje dicht bij Montreux waar Paul Kruger zijn laatste dagen sleet. Clarens is de “Jewel of the Free State”. Net buiten de stad ligt “Titanic Rock”, een rots die inderdaad wat doet denken aan de Titanic. Maar we hebben hier al mooiere en indrukwekkender rotsformaties gezien. In Clarens is het gezellig druk, veel drukker dan toen we hier een paar dagen geleden in de late namiddag inkopen deden. Nu lopen de straten rond het centrale grasplein vol met kuierende mensen, vooral witte mensen deze keer. Veel café’s, restaurants, curio shops en prullaria-winkeltjes. Relaxte sfeer, alsof er een kermis aan de gang is. Europeeser ook. Na een espresso en een “Hulk” – sap van spinazie en komkommer – nog onze voorraad eten aanvullen en we kunnen terug naar huis.

Golden Gate Highlands NP: oude tractor op grasveld.

Golden Gate Highlands NP: roodbruin huis in Clarens.

De load shedding begint vanavond al om 18:00 uur. Dat wordt een “candle light dinner” (bloemkool met boerewors). Nog even naar de Melkweg kijken – helaas is de bijna volle maan veel te helder – en dan slapen.

Gezondheid … Umqombothi!

31 maart 2023.

Umqombothi is een traditioneel Zuid-Afrikaans bier en ook een liedje van Yvonne Chaka Chaka wat je hier kan beluisteren. Dat bier, gemaakt van maïs, gaan we vandaag proeven. Maar laat ik niet op de dingen vooruit lopen. We bezoeken het Basotho Cultural Village;vanuit onze verblijfplaats is het 30 km doorheen het Golden Gate Highlands National Park. Een rit door een prachtig en zonnig landschap van savanne en geel-rode bergen en rotsen: alvast een goed begin van de dag.&

Basotho Cultural Village: traditionele hutten met berg op achtergrond.

We moeten aansluiten bij een tour van het dorp die reeds bezig is. Voor het eerst zien we hier in Zuid-Afrika toeristen van buiten Afrika (een vijftal uit de U.S.A). De gids van dienst vertelt over de cultuur van het vredelievende Sotho-volk uit de 16de eeuw, hoe het dorp een chef kiest en de eerste vrouw van de chef en dat die eerste vrouw de tweede kiest en die de derde … waarom de ingang van de hutten zo laag is (verdediging), over het gebruik van koeienmest om hutten te verstevigen (“life “gedemonstreerd met vers materiaal). Wijzelf kiezen David als “chef” en die wordt prompt aangekleed zoals het hoort: met koeienhuiden. Betty wordt de eerste vrouw en krijgt ook traditionele kleding aangemeten, hoewel het rokje duidelijk op bredere heupen en kont is voorzien.

Basotho Cultural Village: kleine traditionele hutten.

Basotho Cultural Village: vrouw in groen kleed wrijft mest open op grond.

Basotho Cultural Village: toerist poseert met traditionele kledij van de Basothos.

Basotho Cultural Village: toeriste wordt aangekleed met Basotho kledij.

In het 19de eeuwse deel van het dorp wordt de invloed van de Nederlandse voortrekkers duidelijk. Door ruilhandel belanden allerlei voorwerpen bij de Sotho, zoals een kom uit Delfts blauw, gemaakt in Polen, of een “pottie”, een nachtpot uit … België. D’er is nog een tweekoppige traditionele muziekband live aan het spelen. Dan moeten wij met de gids terug naar het gemiste begin van de tour: de aankomst in het dorp gesignaleerd door de verkenner, toestemming vragen aan de chef om het dorp te betreden, de traditionele begroeting in het sotho uitspreken, uitgenodigd worden om Umqombothi te drinken. ‘t Is een heel licht bier met een zurig smaakje. Iedereen drinkt uit dezelfde aarden beker.

Basotho Cultural Village: huis met beschilderde muren.

Basotho Cultural Village: twee muzikanten voor traditioneel huis.

Basotho Cultural Village: Basotho uitkijker op heuvel.

Basotho Cultural Village: twee toeristen drinken Umqombothi naast twee traditioneel-geklede Basotho-krijgers.

We besluiten deze activiteit met koffie en scones in een reusachtig, leeg restaurant. In het Golden Gate Highlands National Park kunnen we wandelen of met de auto “loops” rijden: kleine rondritten die je de spectaculairste panorama’s tonen. We volgen de Oribi-loop die ons naar het gier-restaurant brengt: een plek op de top van een berg met schuilhut waar soms kadavers van dieren voor de gieren worden gegooid. Gieren cirkelen wel boven ons hoofd maar er ligt alleen maar een verbleekt karkas in het “restaurant”. We spotten Zwart Wildebeest en Afrikaanse eland.

Terug naar “huis”. Tot onze verbazing – en opwinding – blijkt dat omsingeld te zijn door tientallen “voëlstruis”! Gelukkig zijn die struisvogels al even verbaasd als wij en zetten ze het op een lopen. In het vakantiehuis is een croque monsieur apparaat. Ideaal voor een late lunch; ‘t is al 14:00 uur! Maar, verrassing: load shedding, geen elektriciteit, we moeten nog een half uur wachten! Gelukkig duurt het iets minder lang …

Laat op de namiddag willen David en Evelien een trail lopen in het Nationaal Park. We rijden naar het Glen Reenen Rest Camp waar we “permits” kopen, een document dat ons het recht geeft vrij te wandelen en “loops” te rijden (hadden we al moeten kopen vooraleer we de Oribi-loop deden). Betty, Lou en ik wandelen naar de Echo Ravine. Maar Lou is boos omdat we niet eerst naar de speeltuin gaan. Ze loopt een tiental meter voor ons uit het steile pad op. Dat “lopen” is letterlijk te nemen en – natuurlijk – struikelt ze: knie geschaafd, traantjes. Inmiddels zet de ondergaande zon de rotsen in gloed. We proberen de echo uit in het ravijn: voortreffelijk! Terug naar de auto EN de speeltuin en wachten op de twee lopers. Als ze opduiken blijkt de ene (David) bloed aan de pols te hebben en de andere (Evelien) twee snijwonden aan het scheenbeen: gevallen! Ze hebben 10 km gelopen in anderhalf uur maar bijna 700 hoogtemeters gedaan: tot op de 2.440 meter hoge Woodehouse Peak, een tocht van normaal 4 tot 5 uur. Petje af voor de twee gekken.

Jogger onder de rotsen van Woodehouse Peak.

Toeriste en kind klimmen naar geel en rode rotsen

Grote roze en grijze rotwand.

Gele en rode rotswand in zonsondergang-licht.

Bij het avondeten worden we toch opnieuw verast door de load shedding: om 20:00 uur valt alle elektriciteit uit. Gelukkig hebben we de Waka Waka’s in de aanslag en kaarsen. Geeft een extra Afrikaanse touch aan de avond. Net zoals de kudu droë wors, Windhoek lager, de lokale Merlot of Savanna Dry. Helaas geen Umqombothi.

Van KwaZulu-Natal naar Free State.

30 maart 2023.

Het weer is omgeslagen: koud (15° C) en zwaar bewolkt. Ontbijten moet binnen. We trekken vandaag 300 kilometer verder naar het westen. Als we Fugitive’s Drift uitrijden zien we nog vervet monkeys op de weg en een giraffe met kleintje in de verte. Oh ja, en impala’s maar daarvan zijn er zo veel dat ze het vermelden amper waard zijn.

Chauffeur David negeert de Waze-navigatie: hij vindt een korte route naar Dundee. ‘t Is een 30 km Lange aardeweg in slechte staat, amper beter dan een karrenspoor, eigenlijk een 4×4 track. Bovendien valt er een druilerige motregen. In een mum van tijd hangt onze Isuzu vol aangekoekt rood-zwart stof. Spannend: we durven niet stoppen uit schrik van te blijven steken in zand of modder. Maar we halen het! Onderweg welgeteld één boerderij gezien en twee tegenliggers, waaronder dan nog een veertien-wieler vrachtwagen.

Rode grindweg op grasvlakte met bergen op achtergrond.

In Dundee tanken we: “unleaded 95” benzine zoals ons gezegd door verhuurkantoor BLUU. De pompbediende merkt echter op dat op de brandstoftank “DIESEL” staat aangeduid. Consternatie: wat doen we. Het motorgeluid is dat van een diesel-motor, zegt de pompbediende. Auto-documenten nakijken … niets. Maar David vindt een kleine sticker op de voorruit: ‘t is inderdaad diesel. Oef.

Tussen Dundee en Ladysmith (70 km) breekt de zon door de wolken. We rijden langs glooiende groen-gele hellingen en heuvels. Lunchen doen we bij Wimpy in Ladysmith … aanvaardbaar.

Nu moeten we richting Harrismith, over de meer dan 2.000 meter hoge Van Reenen’s pas. We zijn inmiddels in de Drakensbergen, volgen de brede geasfalteerde Freeway (tol) en bekijken met verbazing het spectaculaire berglandschap. De top van de pas is de grens tussen de provincies KwaZulu-Natal en Free State. Alleen spijtig dat we niet kunnen stoppen voor foto’s omwille van het drukke en zware verkeer.

Een stralende zon begroet ons op de eindbestemming voor vandaag: Dynasty Red Mountain Ranch in de Maluti-bergen, deel van het Drakensberg-massief. De “ranch” is eigenlijk een geïsoleerd huis in de natuur, 500 meter van de weg af. De schoonmaakster komt net uit het huis en geeft ons zonder verdere plichtplegingen de sleutels. Toch bij de receptie van de dichtbij gelegen Kiala Lodge checken: eigenaar van het huis is onderweg van Jo’burg. Alles is in orde.

Dynasty Red Mountain: grasveld, tafelbergen en wolken in blauwe lucht.

Dynasty Red Mountains: plaatsnaambord in natuur.

Dynasty Red Mountains

Dynasty Red Mountains: uitstekende rots in berglandschap.

David, Betty en ik trekken naar Clarens (15 km verder) voor boodschappen. Clarens ziet er alvast pittoresk en leuk uit. Hier moeten we zeker terugkomen. Terug in “ons huis” bereiden we ons voor op de load shedding die begint om 20:00 uur. We zitten klaar voor ons dineetje met onze Waka Waka’s en kaars-verlichting. Maar … de stroom valt niet uit? Of zou dit huis op een generator zijn aangesloten? Wie weet?

Een ongenode gast sluit de dag af: een “African Dormouse”, ook wel “micro-eekhoorn” genoemd, loopt vanuit onze slaapkamer onder de zetel in de living. Eik een muis! Lou is verschrikt maar wil wel de muis zien. Wij willen ze vooral buiten krijgen. Deur open, zetel verschuiven, met grote handdoek alle ontsnappingsroutes anders dan de open deur blokkeren en … bij de derde poging lukt het! ‘t Was wel een mooie muis met een pluimstaartje! Lou is een beetje triestig omdat ze de muis niet goed genoeg gezien heeft.

De bushveld.

29 maart 2023 – 6u30.

Klaar voor een ochtendlijke jogging, open ik de voordeur van Umzinyathi Farmhouse. Bijna ogenblikkelijk staat Margaret klaar om het huis op te ruimen, afwas te doen en bedden op te maken. Op dit ontiegelijk uur slapen mijn huisgenoten nog (zelfs Lou!): “Kom terug om 8 uur, Margaret”.

Lopen in een natuurpark in Zuid- Afrika: zalig! Zelfs ondanks het feit dat ik al snel verkeerd loop – ik heb wel een plannetje bij – en de “groene trail” in plaats van de “blauwe” volg. Plots hoor ik een luid geknor: 50 meter van de brede grintweg staat een wildebeest nerveus te doen. Mijn tocht voert me langs een smal pad door een dicht laag bos: de bushveld, een afwisseling van dicht struikgewas en open savanne. Drie kudu’s – of waren het nyala’s – stuiven verschrikt weg. Sterke bocht naar links nu en dan … twintig meter voor mij blokkeert een giraffe in volle breedte het pad. Ik blijf stokstijf staan, hartslag versnelt, ik kan er niet langs. Een herinnering aan een bosjesman met ingedeukt gezicht in de Kalahari duikt bij mij op. De kerel had een stamp gekregen van de achterpoot van een giraffe! Wat moet ik doen? Terugkeren? Voorzichtig schuifel ik dichterbij en kijk de giraffe in de ogen. Hij (of zij?) staart terug en wordt wat zenuwachtig. Nog wat dichter bij. De giraffe knippert als eerste met zijn bevallige wimpers en stapt dan van het pad af. Oef … ik kan verder. Ik wordt nog opgeschrikt door een grote mannetjes-nyala die plots uit de struiken voor mij uit schiet; beland bijna in een kudde impala’s en kom uiteindelijk uit op een brede grintweg. Alle gevoel voor oriëntatie is nu weg. Ik loop in de richting van de lodge, denk ik. Gebrom in de verte: een pick-up truck, drie mensen in de open laadbak (zwarten want de witte rijden nooit in een open laadbak). Wuiven en roepen “Is this the direction OK for the lodge?”. Nee, ‘t is totaal de andere richting. De “locals” lachen zich een kriek. Ik hoor ze denken: “gekke toeristen!”.

Close-up van giraf in de bush.

Uiteindelijk bereik ik de lodge – ik moet de gate-sleutel van gisteren afgeven – en loop dan door de open savanne terug naar Umzinyathi. Wat een tocht: 8 km, 56 minuten, 156 hoogtemeters; niet mijn snelste jogging maar wel de mooiste!

Wat doen we vandaag? Isandlwana bezoeken? Dat was het toneel van een bloedige strijd tussen Engelsen en Zoeloes. Vanop onze veranda zien we trouwens de rots van Isandlwana. Mijn huisgenoten beslissen er anders over: om te beginnen “blauwe wandeling” doen in de bushveld.

Zon, wolken, staalblauwe lucht en wandelen. We spotten – opnieuw – een giraffe (deze keer op grote afstand), kudu, nyala, zebra, blesbok … prachtig uitzichtpunt over de Buffelsrivier. Foto’s zeggen meer dan woorden. Lou stapt (meestal) flink mee, hoewel … ze ziet zo rood als een tomaat. ‘t Is waarschijnlijk 25° C: een Windhoek Lager in de lodge gaat er vlot in, maar de nog één kilometer stijgend terug naar “ons” huis is zwaar.

Drie toeristen met kind op de savanne.

Savanne met rood hartebeest.

Zebra’s op horizon met blauwe lucht op achtergrond en savanne op voorgrond.

Panorama met rivier in de diepte.

Vijver in Afrikaans landschap.

Rest van de dag: gaan zwemmen in het zwembad van de lodge. Betty blijft “thuis”, geniet daar van het uitzicht vanaf ons terras en krijgt bezoek van kippen, nyala’s en aapjes (vervet monkeys). David en Evelien gaan andermaal voor een avondlijke jogging, maar zijn wel in tegenstelling tot gisteren voor donker “binnen”.

Avondeten: als voorgerecht avocado’s … die steenhard blijken te zijn. Dan “boerewors” met erwtjes en worteltjes. Alleen … de boerewors, gisteren in Nquthu gekocht, stinkt vreselijk. Te verkopen tot … gisteren!!! Bij algemene stemming wordt beslist om vegetarisch te eten en de boerewors weg te kieperen.

Van de “load shedding” (geplande stroomonderbreking) hebben we nog niet te veel last gehad: we passen ons snel aan. Vanavond gaat de stroom uit om 21:00 uur = een gelegenheid om met de Wakawaka-lichtjes even buiten te wandelen; om te zien hoe de lichten van een ver dorpje plots uitvallen; om te zien hoe grote vleermuizen onder het afdak van ons terras muggen vangen; om te luisteren naar de geluiden van de bushveld. ‘t Is bewolkt, dus sterren zien we niet. Misschien morgen???

Vetplant en boom bij nacht: feeërieke atmosfeer.