Slaggate.

27 maart 2023.

Sommige dingen in Afrika zijn niet veranderd: voetgangers die plots een drukke “freeway”, snelweg oversteken; passagiers in de open laadbak van pickup trucks die je bij het voorbijrijden aanstaren; auto’s met gescheurde voorruit, veertien-wielen-reuzen-trucks en … “pot holes”, gaten in de weg, “slaggate” in het Afrikaans. Niet op de R3 van Johannesburg naar het zuiden, maar wel als we de snelweg verlaten, even voorbij Heidelberg, na amper 60 km.

We zijn dus onderweg … met een “basic” Isuzu: een soort van SUV met gigantische laadbak waar onze 4 valiezen makkelijk in verdwijnen. Verder is de auto “eenvoudig”: geen 4 x 4 (hopelijk zal dat geen probleem zijn), geen cruise control, geen car play, geen achteruitrij verklikkers, wel airco en USB-aansluiting en ruim. Na een zoals dat heet voorspoedige vlucht – het vliegtuig zat maar half vol – hebben we toch nog een extra ontbijt nodig: in Wimpy’s, langs de snelweg, toast met avocado’s. Een paar tafeltjes verder zitten twee Afrikaners, korte broek, safari-kleuren. Bij één van hen puilt een pistool opvallend zichtbaar uit zijn broeksriem.

‘t Is herfst in Zuid-Afrika. Het golvende landschap met hier en daar een tafelberg of een paar “koppies” (geïsoleerde bergen) is overwegend groen, geel, bruin en bezaaid met roze en witte bloemen. Eindeloos-lijkende kaarsrechte wegen met weinig verkeer en veel, zeer veel “slaggate”, vooral vanaf Vrede en rond Memel. Soms kondigt een verkeersbord de “slaggate” aan, meestal ook niet. Op één zo’n bord heeft iemand de letters “ANC” geschilderd. Kilometers en kilometers ver geen huis, boerderij of krot te zien. Een stokstaartje ziet ons van de kant van de weg af voorbijrijden. Net voor Newcastle passeren we een paar steenkoolmijnen.

Tussen Johannesburg en Dundee: eindeloze vlakke weg tussen graslanden.

Tussen Johannesburg en Dundee: grasvelden met bewolkte luchten.

Tussen Johannesburg en Dundee: eindeloze vlakke weg tussen bloemenvelden.

Tussen Johannesburg en Dundee: runderen op grasvlakte.

Tussen Johannesburg en Dundee: roze bloemenvelden.

Tussen Johannesburg en Dundee: veld met roze en witte bloemen.

Lunchen doen we in de Mugg & Bean, buiten op het terras. Van hier is het maar een kleine 60 km tot onze eindbestemming voor vandaag: Bellevue Manor Guest House in Dundee. Een grandioze naam voor een wat gedemodeerde B&B met een weelderige tuin, een zwembad en Craig, de eigenaar en enige bewoner. Morgenvroeg moet hij overigens naar Durban, zijn zuster – of is het zijn vriendin? – komt ons ontbijt verzorgen.

Bellevue Manor Guest House, Dundee: gebouwen rond grasveld.

Lou is gek van zwembaden, ongeacht het weer of de temperatuur: nu is ‘t 19° C – een koude dag volgens Craig – maar ‘t water zal wel veel kouder zijn. Dat belet haar niet er in te springen en David en Evelien mee te lokken het zwembad in. Nog snel even een paar Windhoek Lager en Savanna Dry halen in de Pick ‘n Pay Liquor Store en we kunnen aperitieven.

En dan overtreden we de eerste regel van de reisadviezen: rij nooit bij donker! Maar we moeten wel nog eten en dus rijden we naar de “Shed”, op aanbeveling van Craig voor pizza’s, steak en salade. Oh ja, ook de tweede regel overtreden: alcohol-tolerantie achter het stuur in Zuid-Afrika is nul!

Zuid-Afrika … anders.

21 maart 2023. Zuid-Afrika

Als je “alles” al hebt gezien in Zuid-Afrika – hoewel … zelfs Kaapstad, Tafelberg en wijde omgeving EN de Westkaap EN walvissen in Hermanus EN de Karoo EN het Kruger Park EN Pretoria EN KwaZulu-Natal EN de Kalahari EN Limpopo… is nog niet “alles” in Zuid-Afrika – en je wil toch een kleuter die trots “al 6 jaar” is, maar die je niet (te veel) wil bloot stellen aan malaria, Afrika laten beleven, dan is het tijd voor niet- of minder-toeristische plaatsen en een niet-conventionele reisroute. Dit wordt Zuid-Afrika “anders”, te beginnen met een rechtstreekse vlucht (voor het eerst!) Zaventem – Johannesburg. (Update 2024: sinds eind 2023 zijn er opnieuw geen rechtstreekse vluchten Brussel – Zuid-Afrika meer.)

Legende bij de kaart:

A,I: aankomst/vertrek op de O.R. Tambo Internationale luchthaven, Johannesburg.

B: Dundee, mijnstadje (steenkool) een kleine 400 km van Jo’burg: één overnachting als tussenstop op weg naar de “Battlefields” .

c: Bloedrivier heritage site:Die Slag van Bloedrivier Erfenisterrein naby Dundee is waarskynlik een van die uniekste slagvelde van Suid-Afrika. Op 16 Desember 1838 het 464 Voortrekkers met hul agterryers onder die bekwame aanvoering van Andries Pretorius, koning Dingaan se ongeveer 16 000 impies onder bevel van Ndlela kaSompisi verslaan.”

D: Twee dagen “self-catering” in het Umzinyathi Farmhouse van Fugitives Drift: waar verschillende veldslagen tussen Engelsen en Zulu’s werden uitgevochten.

E: Naar Dynasty Red Mountain Ranch, dicht bij Clarens, een klein stadje aan de rand van de “Maluti Mountains”, dicht bij Golden Gate Highlands National Park, voor een vierdaags verblijf. Hier moeten we ook weer zorgen voor onze eigen “kos”.

F: Terug naar het warmere noorden – april is begin van de herfst in Zuid-Afrika – om wat aan duurzaam ecotoerisme te doen: Ukutula Lion Lodge.

G: Tijd voor de klassieke safari-ervaring in Kololo. Hoewel “klassiek”? Wandelen en fietsen in de Afrikaanse bush?

H: Ten slotte nog een viertal dagen “glampen” in de Magoebaskloof, malaria-gebied maar wel laag risico.

Alles samen wordt het een tocht van ongeveer 2.500 km; “self-drive” met een Toyota Double Cab Canopy SUV 4WD, ongetwijfeld noodzakelijk want sommige verblijfplaatsen zijn alleen maar via grind- of zandwegen bereikbaar. Maar we zijn goed voorbereid (denken we): fototoestel & smartphones; verrekijker; driepolige elektrische stekkers; Waka Waka; power bank;  internationaal rijbewijs; zonnecrème, petten, stapschoenen, medicatie waaronder anti-malaria pillen; muggenspray, internationale reispassen, zelfs één voor de 6-jarige Lou met haar eigen “handtekening” 🤣.

Zullen we (moeten) rekening houden met de nieuwe Zuid-Afrikaanse realiteit van “Load shedding” door mis-management, corruptie en kabeldiefstallen bij Eskom, de Zuid-Afrikaanse elektriciteitsmaatschappij? We reizen in elk geval met een paar “power banks” (in handbagage!) en de ESP-app die per stad/streek de geplande stroomonderbrekingen aangeeft.

Aftellen nu tot volgende zondag en inmiddels – om de Zuid-Afrikaanse samenleving wat beter te begrijpen – wat video’s van Trevor Noah, Zuid-Afrikaanse stand-up comedían bekijken.

Suid-Afrika, hier kom ons! (Afrikaans)

Mzantsi-Afrika, silapha! (Xhosa)<

Ningizimu Afrika, sesifikile! (Zulu)

São Vicente.

Vrijdag 11 november 2022.

Kan je in Mindelo een auto huren voor één dag? Natuurlijk, we rijden net de stad uit, richting Monte Verde. Kan je São Vicente zien in één dag? Dat gaan we nu proberen.

Twee dingen vallen al onmiddellijk op: ‘t is hier dor en veel droger dan op de andere eilanden van Cabo Verde die we bezochten. En misschien als direct gevolg: mensen zijn hier veel armer. Het landschap is woestijnachtig met hier en daar een groene “pluk” of een boom die krom gebogen tegen de constante wind vecht. Geiten dwalen over de berghelling van de Monte Verde. We dokkeren over de kasseiweg naar omhoog. De auto maakt een vreemd geluid. Stoppen, wielen controleren, banden, onderkant. Niets te zien. Beneden ligt Mindelo in de vroege zon. In het noorden rijzen de bergen van Santo Antão op: mooi! De panorama’s worden spectaculairder naarmate we stijgen. Weer stoppen bij een uitkijkpunt. Een Cabo die met twee toeristen op gang is, kijkt naar onze auto. “You have a problem” zegt hij en wijst op het rechter voorwiel. De spatlap is los gekomen en slijpt soms over de kasseien. Geen probleem: in een wip ligt de vriendelijke Cabo onder de auto. Zo gefixt. Bedankt!

Monte Verde, São Vicente, Cabo Verde

De top van Monte Verde is 744 meter hoog en ligt 6 km van Mindelo. Dat is een gemiddeld stijgingspercentage van 12,4 %! Op de top staan een aantal schotelantennes en telecom-masten die bewaakt worden door drie gewapende soldaten en een hond.

Monte Verde, São Vicente, Cabo Verde

Monte Verde, São Vicente, Cabo Verde

Monte Verde, São Vicente, Cabo Verde

We rijden verder naar Salamansa, maar missen de afslag op de “grote” asfaltweg. Niet erg: we rijden direct door naar Baia das Gatas: ‘t is maar een paar kilometer verder. São Vicente is immers een klein eiland: amper 18 km breed en 22 km lang. Baia das Gatas is een kustplaatsje: lang en breed zandstrand, een korte en een lange pier, helder diep water om in te snorkelen en verder … verlaten. ‘t Schijnt druk(ker?) te zijn in het weekend. Een eenzame hengelaar probeert zijn middagmaal uit de zee te halen …. De enige bar – of is het een restaurant – aan het strand heeft een groezelig terras en een standbeeld van een visser. Na een slapende cachorro (straathond) van onder onze auto te hebben gepord, rijden we verder; toch terug naar het daarnet gemiste Salamansa. Dat is een centrum van surf en kitesurfen. Maar ook hier: geen drukte; een eenzame kitesurfer trotseert de branding. Nog een strandwandelingetje erbij kan geen kwaad.

Baia das Gatas, São Vicente, Cabo Verde

Baia das Gatas, São Vicente, Cabo Verde

Salamansa, São Vicente, Cabo Verde

Calhau aan het andere eind van São Vicente is zo maar eventjes 20 minuten rijden. Weliswaar langs een mooie kustweg, waar zandduinen afwisselen met rotsen. Het lijkt of de wereld hier ophoudt: onafgewerkte, verlaten huizen, grindwegen, verval … maar van hier uit zie je wel het enige onbewoonde eiland van Cabo Verde: Santa Luzia.

São Vicente, Cabo Verde<

Calhau, São Vicente, Cabo Verde

Calhau, São Vicente, Cabo Verde

Op naar het laatste dorpje van onze rondrit: São Pedro, een paar kilometer van Mindelo. Van Calhau moeten we weer het binnenland in: door de vallei van Madeiral. Hoogst waarschijnlijk de enige groene vallei op São Vicente. Er wordt – met moeite – aan landbouw gedaan ondanks gebrek aan regen. Waterwindmolens pompen water op uit diep geboorde putten. Helaas, op lange termijn wordt ook dat water steeds zouter. De vallei doet een beetje Marokkaans aan met palmbomen en witte kubus-achtige gebouwen.

Madeiral, São Vicente, Cabo Verde

Madeiral, São Vicente, Cabo Verde

São Pedro ten slotte, letterlijk aan het eind van de start- en landingsbaan van de luchthaven. Hier kan je “swimming with turtles” doen: met bootjes brengen enthousiaste Cabo’s je een eindje in zee waar je met wat geluk zeeschildpadden kunt zien en er tussen zwemmen. Hebben we niet gedaan. Wel vanuit een strandbar de bedrijvigheid gade geslagen, ons geërgerd aan een groepje luidruchtige meisjes en een biertje met pastéis con peixe genuttigd. Overigens is ook São Pedro een zeer arm dorp.

São Pedro, São Vicente, Cabo Verde

Sáo Pedro, São Vicente, Cabo Verde

São Pedro, São Vicente, Cabo Verde

‘t Is bijna 16u30 als we terug rijden naar Casa da Djedja in Mindelo. Er is een mini-opstopping in het centrum: een begrafenisstoet! De lijkwagen wordt begeleid door muziek en gevolgd door honderden mensen, de meeste in het zwart gekleed.

São Vicente, Cabo Verde

Vanavond dineren we opnieuw in ons geliefkoosde restaurant “Taverna”. Wie zit daar ook? De “jonge Belgen” – Kristof en Inge – uit Palmeira da Cruz (zie deze blogpost). Heel leuk weerzien. De barman van Taverna neemt lachend een foto van ons viertal, vóór de restaurant-muur waarop de eilanden van Cabo Verde zijn geschilderd. Die moeten we naar Guy en Dany sturen!

Onze laatste avond in Cabo Verde. We kuieren nog even langs de Avenida Marginal. Van zowat overal klinkt live-muziek. ‘t Is weekend. Een nachtclub op het water probeert met felle lichten klanten te lokken.  Op een binnenkoertje drinken Cabo’s en luisteren naar een muzikaal trio. Wat een ambiance in deze gekke stad!

São Vicente, Cabo Verde

São Vicente, Cabo Verde

Naast Casa da Djeda wippen we nog even een kunstgalerij binnen: grote kleurrijke schilderijen van Alex da Siva, de ontwerper van het “slavenmonument” in Rotterdam. Dan is het toch tijd voor bed.

Morgen 11 uur auto inleveren op de luchthaven; rechtstreekse vlucht naar Lissabon; snelle aansluiting naar Brussel, hopelijk. We kunnen beginnen herinneringen koesteren aan Cabo Verde. Misschien heimwee? melancholie? Sodade … sodade … sodade …

Mindelo.

Donderdag 10 november 2022. 


Mindelo, hoofdstad van São Vicente, is op één of andere manier een “stad met een hoek af”. Gezellig; druk; kleurrijk; veel mensen te voet op straat; veel auto’s en lawaaierige moto’s ook; verkopers allerhande; bedelaars; straatdansers; muziek; kaart- en ouril-spelers op schaduwrijke plaatsen; gehandicapten met dwars staande voeten of doorzakkende benen; en overal kleur, kleur en nog eens kleur… om van de markten nog te zwijgen. 

Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
We stappen van ons hotel naar de Avenida Marginal die echter niets marginaals heeft. Integendeel, het is een drukke weg langs haven en kust. Daar is ook het Informação Turística “kantoor”, dat wil zeggen een geel geverfd houten hok waar postkaarten en stad-plattegronden worden verkocht. Maar we vinden onze weg wel zonder plan: cultureel centrum met nationale bibliotheek (klein), mooie huizen in Portugees-koloniale stijl (veel), de centrale overdekte markt (rustig), de Praça de Igreja waar een oude schoenlapper aan het werk is … 

Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
We belanden op de Praça Estrela, veel groter dan ik mij had voorgesteld na het lezen van de boeken van Germano Almeida. Er is markt, elke dag waarschijnlijk. Markt van “van alles”. Ambachtslui zijn aan het werk: schoenmakers, stikkers, plakkers van teenslippers, makers van toeristische prullaria. Verborgen tussen de marktstalletjes beelden grote azulejo’s de geschiedenis van Mindelo en Cabo Verde uit. 

Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Maar … toch wel extreem ongelooflijk: daar zijn de “oude Belgen” opnieuw! Ze hebben deze morgen hun vlucht naar Praia gemist want ze hadden een foutief vertrekuur in het hoofd.  Misschien kunnen ze deze avond mee met de negen uur vlucht? De mevrouw heeft een grote ontstoken kras op haar arm. “Gekrabd door een kat”. Er komt een vlieg op de wond zitten. “Of wij hier dan nooit iets voor hebben”, vragen de oude Belgen.  Euh, nee.  “Wij zijn avontuurlijke reizigers. Misschien zijn jullie saai?” is hun conclusie. Dat zal dan wel 🤣😂We wensen ze in elk geval nog een goede reis en hopen stiekem ze niet meer te ontmoeten. 

We kuieren door een straat waar bij luide muziek spontaan gedanst wordt. Komen uit bij de Torre de Belem, een kopie van de originele toren in Lissabon. Hier huist het museum van de zee … maar vandaag niet: alle zalen zijn leeg want worden opnieuw geverfd. Tijd voor doïs café op het voetpad van Casa Café Mindelo. Aan de overkant van de straat, aan een palmboom bouwt een kleurrijke figuur met touwen een soort van boot. Hij verkoopt veelkleurige armbanden. Misschien ééntje voor kleindochter met haar naam in steentjes en Cabo Verde kleuren? Kan; 10 minuten wachttijd. Prijs: 3,5 € maar daarvoor mag ik ook foto’s à volonté nemen. Bovendien blijkt de armband-maker vroeger visser te zijn geweest. Vandaar zijn constructie in de vorm van een boot. 

Mindelo, São Vicente, Cabo Verde

Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
De “mercado de peixe” – vismarkt – hebben we nog niet gezien. Onvergeeflijk. “Snel” daarheen. Indrukwekkend, de vissen en  … de visvrouwen die ons met verveelde blik aanstaren – die toeristen kopen toch niets – en onverstoorbaar met vliegenmepper over hun koopwaar wapperen. Tegenover de vismarkt is een “kunstencentrum”. Hier experimenteren ambachtslui of kunstenaars met autobanden, deksels van olievaten, WC-potten, bananenbladeren, triplex-platen, … We lunchen in “Nautilus” op de Avenida Marginal en drinken koffie in Pastelaria Morabezza. Een korte siësta in Casa da Djedja is inmiddels hard nodig. 

Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
Uitgerust zoeken we het huis / museum van Cesária Evora. GPS laat ons in de steek. We belanden in de buurt: aan de Palácio do Povo, gouverneurswoning. We vragen de weg aan twee oudere Cabo’s … die geen van tweeën Engels spreken. Vriendelijk en behulpzaam zijn ze wel. Eén van hen neemt ons een eindje mee en wijst dan een straat aan. Die lopen we in. Inderdaad, halfweg de Rua Guerra Mendés vinden we het vroegere huis – nu klein museum – over leven en carrière van Cesária Evora. Plaasteren voetafdrukken (van Cesária? De zangeres liep altijd blootsvoets) worden gebruikt als deurstoppers. Klein maar sympathiek museumpje; muziek van Cesária speelt hier continu. 

Mindelo, São Vicente, Cabo Verde
We wandelen terug langs de Praça Estrela, langs “Loja China” – winkels met Chinese brol, langs de Torre de Belem en de oceaan voor een biertje in Casa Café Mindelo. Of de duivel er mee gemoeid is: miljaar, miljaar … daar zitten de drie oude Belgen. We kunnen niet anders dan ze te trakteren: drie grote grogues en één cola om met hun drieën te delen. Hopelijk is dit nu definitief de aller- allerlaatste keer dat we ze ontmoeten. We zijn hun verhalen zo beu als kouwe cachupa!

Gelukkig kunnen we uitkijken naar vanavond: pizza in Taverna! Opnieuw zitten Yevgeni en Nicolai daar.  D’er is bovendien “live music”. “Lembrá d’ser feliz” staat op de T-shirts van het personeel. Portugees voor “Vergeet niet gelukkig te zijn”. Als afsluiter van de dag kan dat tellen!

Sodade.

Woensdag 9 november 2022.

Laatste dag in Palmeira da Cruz op Santo Antão. We nemen de ferry naar Mindelo op São Vicente om 16:00 uur. Even terug rekenen: 2 uur rijden naar Porto Novo langs de kustweg, als er geen oponthoud is. Veiligheidshalve uitchecken tussen 12u30 en 13 uur. Maar eerst nog een flinke wandeling langs de kustweg. Het begin ervan lijkt een beetje op een duinen-landschap. Dat is het niet. De heuveltjes zijn versteend zand, grillige vormen, zanderige druipsteen. Voor het eerst staat de wind zeer sterk. Fijne druppeltjes water worden hier en daar als een nevel de rotsen in gestuurd. Het pad is goed en breed – er passeert ons zelfs een stokoude vrachtwagen, op weg naar illegaal zand? Wel zijn er serieuze niveau verschillen te overbruggen zodat het toch geen gemakkelijke tocht wordt. We stappen 45 minuten in één richting en keren dan terug.

Santo Antāo, Cabo Verde.

Santo Antāo, Cabo Verde.

Santo Antāo, Cabo Verde.

Santo Antāo, Cabo Verde.

Santo Antāo, Cabo Verde.

Afscheid nemen van Guy en Dany en Palmeira da Cruz. ‘t is hier een hemelse plek met een warme service en voortreffelijk eten (bedankt, Guy). Maar we moeten naar een laatste eiland hoppen. Nu kennen we de rivierbedding, de bergwegen met kasseitjes, de kustweg. Drie keer houden we halt op de terugweg naar Porto Novo; één keer aan de kust, waar we een aantal jongens druk bezig zien met kruiwagens en zand schoppen. Zandrovers? ‘t Ziet er in elk geval niet naar uit alsof ze een zandkasteel bouwen. Een tweede keer bij een vuurtoren. Derde keer in het laatste deel van de kustweg om te “ezel slalommen”. Hier en daar lopen of staan groepjes ezels op de weg! We rijden zig-zag tussen de ezels door.

Santo Antāo, Cabo Verde.

Santo Antāo, Cabo Verde.

In Porto Novo tanken we de Jimny vol en leveren die vlotjes terug in. De zee-terminal is leuker en aangenamer dan die in Mindelo. Je kan er iets eten en drinken. Yevgeni en Nicolai, de Russen uit Palmeira, wachten heir ook. Ondanks de sterke wind verloopt de overtocht rustig. Gelukkig! Bij het binnenvaren van de haven, klinkt “Sodade” van Cesária Evora door de luidsprekers van het schip. Sodade is moeilijk te vertalen: weemoed? Heimwee? Melancholie? Op dit moment niet aan ons besteed: we kijken al uit naar al het nieuwe hier op São Vicente.

Mindelo, São Vicente.

Bij het ontschepen in Mindelo spreekt een individu ons aan: of we een taxi nodig hebben. De kerel ziet er niet al te betrouwbaar uit (vooroordeel?) en de officiële taxi’s lijken allemaal al bezet: we gaan te voet naar ons hotel (900 meter). Geen probleem, behalve dat we opnieuw worden aangesproken. Deze keer door een jong, betrouwbaar uitziend persoon, die morgen (?!) zou vertrekken om in Nederland te gaan studeren Hij vraagt beleefd of we met hem schriften willen gaan kopen. Doen we niet. Ah, daar is Casa da Djeda, ons hotel. Wie checkt daar al in? Yevgeni en Nicolai. Wat een toeval. Het lijkt er op dat we hier voortdurend dezelfde mensen tegen komen.

Casa da Djeda, de naam doet Arabisch aan. Zo ook de binnenpatio met veel planten. Geen bier of wijn, geen alcohol te krijgen. We hebben een relatief kleine kamer maar wel kraaknet. De ontvangst is super-vriendelijk en behulpzaam!

‘s Avonds stappen we naar “Taverna”, een bekend Italiaans restaurant in Mindelo. Niet ver, maar af en toe door een smalle, minder goed verlichte straat. Ik heb geen onveiligheidsgevoel. Betty misschien wat meer. Er staat “security” aan het restaurant … Als voorgerecht delen we 40 cm bruschetta. Betty eet vis met heel veel groenten (ziet er heel lekker uit); ikzelf tagliatelli frute di mare (OK, maar veel). Als drank: niet onze favoriet Chã de Fogo maar Sodade, een witte wijn ook uit Fogo. Deze Sodade komt overeen met onze stemming: blij en opgewonden over wat we hier de volgende twee dagen gaan beleven. Terug in Casa da Djeda drinken we nog een gloeiend hete citroengras-tee en dan in bed 😴. Sodade, sodade … klinkt in mijn hoofd.

P.S. Vandaag de “oude Belgen” niet gezien? Jawel, in de zee-terminal van Porto Novo vingen we een glimp van de drie op. Niet meer gezien op de ferry. Ze zullen zich wel vergist hebben van ferry of opnieuw één of ander probleem hebben gehad. 🤣