Auteur: bluecrane7

13/11/2018

6u30. Alleen op het strand voor Les Dunes d’Ifaty. Of toch niet: iemand komt van ver aangelopen. Een verkoper van tochtjes op zee “en pirogue”. Maar dat hebben we al via het hotel gereserveerd. Of zoniet, misschien naar de baobabs in het “spiny forest”? Nee, doen we morgen. Ook via hotel.

Pirogue.

Een pirogue is een soort smalle prauw, typisch voor Madagaskar. Een soliede boomstam dient als tweede romp. Er is een tegengewicht langs de andere kant voor meer stabiliteit en … er is een zeil. Na het ontbijt ligt onze pirogue al te wachten op het strand. Twee passagiers – wij – en drie “bemanningsleden”, waaronder Bertrand, de “schipper-gids” zijn klaar voor een tocht over water naar het vissersdorpje Ifaty. Wat is zo een pirogue smal. Wat zijn de zitjes hard en smal. Maar geen nood: als de boot onder een stralende zon met bol, gescheurd zeil van aan elkaar genaaide, versleten rijstzakken over de zee glijdt, is enig ongemak snel vergeten. Een van de bemanningsleden balanceert voortdurend op het dwarshout.  Een tweede stuurt achteraan bij (vermoed ik want het is moeilijk achterom de kijken in de smalle boot) en peddelt af en toe als het zeil slap valt. Genieten van zon en zee, heet dat voor ons.

Ifaty. 

We “landen” op het strand van vissersdorpje Ifaty, te midden van spelende kinderen. Wat een bedrijvigheid op en rond het strand. Iemand legt de laatste hand aan een nieuwe pirogue, ineen getimmerd zonder één spijker, alleen maar met houten pennen. Een ander smeert de onderkant van zijn boot in met pek – moet om de twee maanden gebeuren. Een derde schaaft een mast. Bertrand neemt ons mee op een wandeling door het dorp. De meeste huizen zijn van stokken en stro maar er zijn er ook van golfplaten – de betere – en zelfs van steen – de beste. Kinderen mogen geen beter huis bouwen dan hun vader. Die vader bepaalt ook waar er door de hele familie aan gewerkt wordt maar zelf steekt hij geen poot uit. Vandaar het belang van veel kinderen in deze gemeenschap. Opnieuw voelen we ons in een andere wereld aanbeland als we door de smalle straatjes en steegjes stappen. Alles is afgelijnd door afsluitingen van stokken. En waar de meeste mensen in Madagaskar blootsvoets kopen, ook in steden, draagt bijna iedereen hier teenslippers: het witte zand is bloedheet!

Chez José. 

We belanden in een bar/danszaal die toepasselijk genoeg “Le centre – Chez José” heet. Dit is waarschijnlijk het sociale centrum van het dorp. Maar op dit ochtendlijk uur zijn er geen klanten. Maar wel José, de barman/uitbater. Wat drinken we hier? Op veilig spelen: twee cola’s … en voor Bertrand ook één. We slaan een praatje met Bertrand en José die zeer geïnteresseerd is in wat we van Madagaskar vinden – très beau pays – en van de mensen – très gentil – en van de vele kinderen? “L’enfance, c’est la richesse” zegt een oud Malagassisch spreekwoord volgens José maar Bertrand is daar sceptisch over. José neemt geen standpunt in – wijze barman! De drie cola’s kosten ons in totaal 4.500 Ar, één Euro!

Terug op het strand komen de meeste vissers net terug aan wal. Magere vangst: een twintigtal weliswaar kleurrijke maar kleine vissen (15 cm?). “Soms is de vangst goed, soms is hij slecht”, zegt Bertrand filosofisch. Maar het is duidelijk: het dorp overleeft amper nog van de visvangst.

Betty wordt belaagd door kinderen die zelf gevonden schelpen willen verkopen. Ze kiest er twee mooie uit, voor 10.000 Ar, dat is 2,5 €. Zonder afdingen. Dat vinden we bijna onethisch voor zo’n klein bedrag in deze omgeving.

We varen terug, meer dobberen eigenlijk. Tot we de wind in de zeilen krijgen: een half uurtje later springen we uit de pirogue op het strand van Les Dunes. We bestellen lunch: omelet. “Ce sera prêt dans une heure”, zegt de ober. Over een uur? Moeten ze eerst nog een kip zoeken om er een ei uit te persen of zo? Maar … mora mora … niet druk maken … dit is Madagaskar.

Na een kort middagdutje koelen we af in het zwembad. Nog een wandeling langs het verlaten strand, dan opnieuw klaar zitten/liggen voor de dagelijkse zonsondergang. Een verkoper duikt weer op. Hij probeert een soort bewerkte, ronde houten doosjes te verlappen. Zonder succes. De lodge maakt ons, toeristen, er op attent dat iets hier kopen alleen maar het “lastig vallen”-gedrag in de hand werkt. Dus … niemand koopt … van de 5 aanwezige toeristen, wij inbegrepen. Plots duikt de verkoper paniekerig weg achter een muurtje. De manager van de lodge komt er aan! Ik kijk even achter het muurtje en vraag de kerel wat er scheelt. “Le patron” zegt hij ongerust en hij maakt met de hand een gebaar alsof zijn hoofd er wordt afgehakt en alsof er op hem wordt geschoten. In paniek loopt hij uiteindelijk weg. Om 10 minuten later terug te keren … als het gevaar geweken is. Twee collega’s van hem verkopen houten zebu-beeldjes. Nog een vierde, een man- en een vrouw-figuur … uit het verboden te kopen palissander-hout, beweert hij. Uiteindelijk druipen ze allen af, niet zonder lachend “See you tomorrow” te roepen. Optimistisch zijn ze wel, die prullaria verkopers van Madagaskar.

12/11/2018

De rijstvelden voorbij … Au delà des rizières, een boek van Naivo, de enige Malagassische schrijver met internationale bekendheid. Een tragisch liefdesverhaal – zijn er andere in de literatuur? – dat zich afspeelt in het 19de eeuwse Madagaskar. Ook wij zijn nu echt wel de rijstvelden voorbij. ‘t Is hier te lang te droog voor rijst.

Maar wat een schok een tiental km voorbij het lieflijke Le Jardin du Roy: Ilakaka! “Boomtown” van saffier-delvers. Tientallen en tientallen mannen, vrouwen en kinderen pannen de rivier uit op zoek naar de blauwe edelsteen. Een massa gelukzoekers dwaalt door de hoofdstraat tussen verkopers van alles en nog wat. Kinderen in vuile, versleten kleren bieden steentjes aan buitenlandse opkopers aan … Indiërs, Singalezen, Pakistani … Justin laveert de auto al claxonnerend door de mensenmassa. Buiten de hoofdstraat zie je de tientallen en tientallen putten en hoopjes rode aarde van de delvers! Buitenwereldse taferelen.

Een eindje verder aan een smalle brug en een put in de weg doen twee kinderen teken om te vertragen. Het lijkt alsof ze de put aan het opvullen zijn. En … ze vragen geld voor hun werk! Justin rijdt onverstoord door. Volgens hem maken ze een put in de weg om die dan schijnbaar op te vullen en zo iets te verdienen aan argeloze toeristen.

We spotten onze eerste baobab, prachtig grote boom met effen stam en de klassieke kleine takken en blaadjes, alsof de boom onderste boven is geplant, met de wortels in de lucht. Foto nemen.
Iemand komt aangerend, met een stok over de schouder. Op de stok … een grote kameleon. Vraagt ook weer geld – “un petit biljet” – EN water. Het 50 cl flesje water lijkt hij meer te appreciëren dan het geld.

We rijden nu door een kale vlakte. Geen boom of struik meer te bespeuren, alleen verdroogd gras. Wel de typische erosie-ravijntjes die de rode aarde bloot leggen. Dit is het resultaat van ongecontroleerde houtkap: een semi-woestijn waar ook bijna geen mensen meer leven. En plots rijden we door het weelderig groene Zombitse nationaal park: een voorbeeld van hoe de hele streek hier vroeger was. En na het park … terug half-woestijn.

Dit is de streek van de Sakalava, de bewoners van de westelijke kust. Hier zijn mensen nog veel armer dan meer naar het noorden. De “huizen” in de schaarse dorpen zijn niet meer dan kleine hutjes van stro en takken. Andoharotsy is zo een dorpje. Maar wat we hier zien tart elke verbeelding: tientallen roestige, dampende vaten langs de kant van de weg. Een grote illegale rum-stokerij! Illegaal maar duidelijk niet in het verborgene. Een soldaat met geweer over de schouder wandelt achteloos voorbij.

In de verte rijst de tafelberg van Tuléar op. We kruisen een “camion-brousse”. Die trekt langs 4×4 wegen naar Port Dauphin, helemaal aan de zuidpunt van Madagaskar. Volgens Justin vervoert die wel tot 100 mensen in één keer. Met bagage uiteraard.
In Tuléar zelf is een bank, dus weer geld pinnen. Alleen … deze keer is de limiet slechts 200.000 Ar  (50 €) per keer en … komen er alleen maar 5.000 Ar biljetten uit het toestel. We halen in 4 keer 160 biljetten uit de muur. Als Justin traag achteruit rijdt, horen we plots een droge “tok”. Een kleine jongen duikt op van achter de auto, wrijvend aan zijn jukbeen. Aangereden? Het lijkt er wel op. Justin kijkt even bezorgd om en … rijdt dan zonder verpinken verder.

Van Tuléar aan de kust is het nog een kleine 30 km tot Ifaty, een vissersdorpje en onze eindbestemming voor vandaag. Nog een politiecontrole passeren; voor het eerst moeten we onze paspoorten tonen. Dan mist Justin de afslag voor onze lodge, “Les Dunes d’Ifaty”. Hij rijdt zich hopeloos verloren in de smalle zandwegen die vanaf de Route Nationale 9 – de RN7 eindigt in Tuléar – naar de kust lopen. Vier keer vragen, terugrijden, dan vinden we de goede afslag voor … een paradijs aan de kust.

Maar eerst nemen we afscheid van Justin. Hij zal alleen de 1.000 km terug rijden naar Tana. Wij vliegen, maar nu nog niet! Bedankt Justin van Just in Madagascar! Goede chauffeur, voorzichtig, betrouwbaar! Dikke fooi ruimschoots verdiend.

En dan “Les Dunes d’Ifaty”. Aan het strand gelegen, uitkijkend over de 400 km brede Straat van Mozambique die Madagaskar scheidt van Afrika. Lunchen met zicht op zee. Wat luieren aan het zwembad en zwemmen! ‘s Avonds liggend in een strandstoel kijken naar de ondergaande zon. Een vrouw met oranje beschilderd gelaat (tegen zonnebrand) verkoopt sjaals. Een paar kinderen proberen houten zebu-beeldjes of dito potjes te slijten aan de enkele ongeïnteresseerde toeristen van de lodge. Eindelijk een keer “slow travel” want zo “slow” zijn de laatste twee weken niet geweest.

P.S. Betty is weer de oude, of – sorry – de jonge.

11/11/2018

Een combinatie van hitte, vermoeidheid en lichte “turista van Madagaskar” heeft B-ken geveld. Hoewel … “geveld?” … ‘t Is een harde tante: ze staat toch weer klaar voor een “kleine” wandeling van twee en een half uur in het Isalo-gebergte achter Le Jardin du Roy. Andermaal een prachtige natuurervaring. Helemaal alleen – met zijn tweetjes dan – staan we plots in een verlaten canyon. Een langdurig en doordringend soort gefluit weerkaatst tegen de grillige kalkrotsen. Een roofvogel? Misschien de Madagaskar kiekendief die we een tijdje later spotten op een rots.

Overigens is de wandeling even spectaculair als gisteren in het Isalo National Park. En … we zien twee verschillende “Fenêtres d’Isalo”: natuurlijke doorkijkgaten in de rotsen.

We lunchen in de lodge. Voor B-ken wordt het dan eventjes “platte rust” (=slapen). Ik trek wat baantjes in het 25 meter zwembad.

Om 4 uur pikt Justin ons op voor bezoek aan “La maison de l’Isalo”: een soort museumpje over Isalo, het ontstaan van de rotsformaties en de natuur. Gratis, hoewel de twee bewakers “pauvre” zijn en dus graag een fooi (2.000 Ar elk) aannemen. En het museum is enerzijds wel charmant, anderzijds zoals elk museum in een arm land: stoffig, niet onderhouden, vogelnest op één van de panelen, verlichting stuk … Wel driedimensionaal: een tekening van een sifaka met een witte staart opgeplakt!

Dan moeten we volgens Justin absoluut LA fenêtre de l’Isalo zien. Iedereen komt dat toeristisch hoogtepunt bekijken, volgens hem. Dus rijden we een paar km verder, een 2 km lange stoffige weg in. Tot aan een grillige rots met een grote opening, een soort natuurlijk venster. Dat gat geeft op het juiste moment uit op de ondergaande zon. Aanvankelijk zijn er maar twee andere toeristen maar een half uur en twee autocars later staan er een vijftigtal mensen foto’s te nemen. De zon verkiest achter een grote wolk onder te gaan. Tot spijt van vele toeristen.

Morgen trekken we naar de westkust van Madagaskar.

10/11/2018

Om 8 uur staan we in Ranohira met Justin en Paterson, onze gids voor de dag. Eerst toegang tot Isalo National Park betalen (120.000 Ar+ 10.000 Ar gemeentebelasting voor twee personen). Dan aan de overkant van de weg 120.000 Ar cash betalen voor de gids. 

Justin voert ons langs een 4×4 piste door een riviertje naar het beginpunt van onze wandeling, één van de zij-ingangen van Isalo. Ondertussen vertelt Paterson over de cultuur van de Bara, één van de 18 stammen van Madagaskar. Jongens worden hier pas volwassen en kunnen pas trouwen als ze eigenhandig een zebu hebben gestolen. Het gaat er dikwijls heftig aan toe. Het leger en de gendarmerie of politie zijn daar om hun Kalasjnikovs aan de potentiële dieven te verhuren!

Aangekomen bij de ingang: hier moeten de nummers van onze tickets netjes ingeschreven worden in een ruitjes-schrift. Daarna worden ze vakkundig geknipt. Zo, administratie achter de rug: we kunnen stappen. Justin zal ons deze namiddag aan een andere uitgang van Isalo op pikken.

Bara dodencultus.

De grillige kalksteen-rotsen maken al onmiddellijk een diepe indruk. Twee “love-birds”, kleine groene vogeltjes die altijd met twee zijn, verwelkomen ons. De Bara begraven hun doden in holen in de rotsen. Of beter gezegd, ze begraven ze een eerste en voorlopige keer in een gemakkelijk toegankelijk graf. Na 2 tot 5 jaar, als de familie genoeg heeft gespaard voor een groot feest, worden zebu’s geslacht. De dode wordt uit het graf gehaald, de beenderen gewassen en met zebu-vet ingesmeerd. Daarna krijgt hij of zij een definitieve en bijna onbereikbare rustplaats hoog in de rots. Of – makkelijker – de definitieve rustplaats is aan de voet van een rots en wordt bedekt met een piramide van stenen en steentjes. Elke voorbijganger wordt geacht er ook een steen op te leggen EN een wens te doen. Dat zou geluk brengen … ons steentje ligt er ook op! En oh ja: de grootte van de steen bepaald niet de mate van geluk die je mag verwachten. Overigens zijn de Bara polygaam: als je rijk bent, dat wil zeggen veel zebu’s bezit, mag je ook meerdere vrouwen hebben. Tot maximum 5 als je 500 zebu’s rijk bent. Dus 1 vrouw = 100 zebu’s.

Tapia

Op de droge vlaktes tussen de kalkrotsen staan endemische tapia-bomen. In het seizoen concurreren mensen uit de omgeving met ringstaart-maki’s om de zoete vruchten van deze boom. Bovendien verzamelen de Bara ook de poppen van de zijde-rups die op deze boom leeft. Ze openen de cocons, slurpen de larven op en sturen de lege cocon naar Ambalavao om er zijde van te spinnen.

Genietend van de vele spectaculaire rotsformaties om ons heen stappen we verder. Paterson maakt ons attent op mierennesten en termietennesten in de bomen. De termieten zuigen het sap uit de boom, dus uiteindelijk dodelijk voor hun gastheer. Van vele klassieke termietenheuvels op de grond is de top afgehakt? De Bara weer: ze verzamelen zo termieten om aan hun kippen te voederen. Wel zorgen ze er voor om niet het hele nest te vernietigen! Duurzame economie: de overblijvende termieten bouwen het nest weer op.

Een groene kloof in de vlakte: een riviertje en klein watervalletje. Dit is de piscine naturelle, een lieflijke plaats due doet denken aan een oase in de woestijn. Compleet met palmbomen en zand.
Even verpozen – en veel water drinken – onder een rots in de schaduw.

Maki’s.

We trekken verder. Paterson toont ons olifantspoot en een plantje uit de mimosa-familie waarvan de blaadjes zich sluiten als je ze aanraakt. Dan woelt hij stenen om … op zoek naar schorpioenen. Brrr, nee: ik heb er onlangs al één van dichtbij gezien! Maar hij vind er een paar, kleintjes. Nu moeten we opnieuw een kloof in: steil, 300 meter afdalen. Puffen, zweten en af en toe stoppen om de omgeving in ons op te nemen. Beneden onder de bomen is een pick-nick plaats. Tientallen toeristen eten hier lunch, ter plaatse bereid door de lokale bevolking. Alles meegebracht en meegesleurd tot hier. Wij lunchen dus ook op een geïmproviseerd tafeltje (vlakke rots met tafellaken over) en al even geïmproviseerde stoelen (=stenen). De aardappelsalade met vinaigrette is lekker maar de kip … zwart geblakerde taaie billen … deze kip werd duidelijk geen termieten gevoerd!

Dan plots: maki alarm! Een troep ringstaart maki’s speelt in de bomen en op de rotsen, niet geïnteresseerd in de toeristen, noch hun eten. Een enkele sifaka, grote witte maki, valt de ringstaarten lastig. Mooie gelegenheid voor close-up foto’s.
En wie zien we hier nog? Justin! Die heeft besloten om ook een keer in Isalo te wandelen. Als inwoner van Madagaskar kost hem dat nog geen halve euro!

Piscines.

Na de middag stappen we de “Canyon des Singes” in. Of beter gezegd: we klauteren, klimmen en klefferen over natte rotsen, lopen over smalle richels, balanceren op stenen in het riviertje. Justin sjokt achter ons aan. De kloof wordt steeds smaller.  De begroeiing is tropisch, de rotswand langs beide kanten ongelooflijk hoog. We eindigen bij een eerste “piscine bleu” met kort daarna als ultieme eindpunt de “piscine noire” en een waterval. Wat een wandeling! Mooi maar zwaar want we moeten ook de hele weg terug tot aan de pick-nick plaats. En vandaar nog een keer 20 minuten te voet naar de uitgang waar de auto staat. Onder een loden zon, loodrecht boven onze hoofden, UV- index 11 op een schaal van 12 en 31° C .

MOE, dat zijn we. Maar wat een nationaal park is Isalo. En wat een prachtige wandeling. Nu snel terug naar Le Jardin du Roy voor een koele 65 cl THB-bier. Hebben we dat niet verdiend?

09/11/2018

Er hangen deze morgen mistige slierten wolken rond de toppen van de Tsaranoro-bergen. We vangen de 25 km lange terugtocht naar de RN7 aan. Daar doen we een uur over, 4×4 weg! Hier en daar ploegt een zebu-span een veld om.

Eens terug op de Route Nationale verandert het landschap snel: ‘t wordt vlakker en nog droger. Af en toe doemen gigantische granieten rotsen op uit het vlakke land. We passeren vele dorpjes … armer nog dan in het noorden.

Rond het middaguur arriveren we in Ihosy: tijd om te tanken. Opvallend in en rond Ihosy zijn de bomen met vlammend oranje-rode bloesems: de “arbres flamboyants”. Waar het in Antsirabe wemelde van de pousse-pousse – fiets of lopend – maken in Ihosy gele gemotoriseerde tuk-tuks de dienst uit. Piaggio heeft hier een goede zaak gedaan. We lunchen in hotel Tiana. Blijkbaar stoppen alle toeristen op weg naar Isalo op deze plek want het overdekte terras buiten zit vol en ook binnen is het druk.

Na een steile en spectaculaire klim vanaf Ihosy belanden we op het vlakke hoogplateau van Horombe. Een kleine 100 km ver … eentonige vlakte, niets speciaals te zien. Ik suf en val bijna in slaap. Plots wordt druk geclaxonneerd en we stoppen. Iets ernstigs? De vrachtwagen die ons net vanuit de andere richting passeerde is ook gestopt. De vrachtwagenchauffeur en Justin kennen mekaar en slaan nu een praatje. Mora, mora.

Ranohira is het volgende dorpje, tevens de “poort” van Isalo National Park. Hier heeft Justin afgesproken met een lokale gids om het programma van morgen vast te leggen. Maar we moeten wachten op de gids … opnieuw: mora, mora … Gelukkig zitten we op het terras van restaurant “Le Zébu Grillé” waar we van een echte Lavazza espresso kunnen genieten. Uiteindelijk komt Paterson, onze gids voor morgen, opdagen. We leggen een tocht van 6 uur in Isalo National Park vast met lunch halfweg. Dat belooft voor morgen.

Een tiental kilometer voorbij Ranohira ligt onze lodge, en wat voor één! Temidden van de grillig gevormde rotsformaties van Isalo, in een groene oase vinden we “Le Jardin du Roy” (Roy met “y”, geen tikfout). Hemelse plek met alle moderne luxe, inclusief zwembad: wat zijn we toch comfort-slaafjes! Maar nu vooral niet vergeten om van het landschap te genieten. Dus wandelen we nog even naar de zuster-lodge “ Le Relais de la Reine” en genieten we van de oker-bruine en rode kleuren die de ondergaande zon op de rotsen tovert.

Vanavond kip met chayote gegeten. De kip is vermoedelijk geslacht net voor ze van ouderdom zou sterven. En voor wie niet weet wat Chayote is (wij kenden het ook niet): klik hier