Categorie: Europa

12 november 2021.

De vallei van Agaete is uniek, niet alleen in Gran Canaria maar zelfs in gans Europa. Waarom? Daar kom ik straks op terug. Eerst gaan we bergwandelen. Vertrek in El Sao, een klein gehucht waar de weg stopt, amper 6 km van La Casita de Juani. Maar op die 6 km nemen we flink wat haarspeldbochten. We stijgen van 250 meter naar 540 meter. We passeren een oud, vervallen gebouw waarvan een deel in de steigers staat: Los Berrazales, een vroeger kuuroord, daterend uit 1931. Deze wellness avant la lettre gebruikte “lava-water” of “vulkaan-water” uit de omringende oude vulkanen. Er was zelfs een bottelarij. Het volledige complex wordt nu gerestaureerd maar voorlopig ligt de werf stil: Covid-19!

El Hornillo.

In El Sao is er een kleine parking, vijf auto’s maximaal, twee plaatsen zijn reeds ingenomen (‘t is 9u20!). Op zich is de wandeling niet zo lang – 3 km tot Refugio El Hornillo – maar wel 240 meter stijgen langs een smal rotsachtig pad. Langs kloven en ravijnen, langs grotten, aloë vera’s en bamboe en natuurlijk met achter elke bocht een ander panorama. Het grootste deel van het pad ligt in de ochtendschaduw: slecht voor foto’s maar goed om niet te zweten.

Boven in El Hornillo: wijds uitzicht op de vallei van Agaete, de bergen en de Atlantische Oceaan; een kerkje naast de Refugio; een gevaarlijk pad  onder een overhangende rots (recent is een deel naar beneden getuimeld) langs grotwoningen (bewoond want een vastgeketende hond maakt een hels kabaal). We willen een koffie drinken in de Refugio maar een meisje dat daarnet het terras bezemde, lijkt geen Spaans te verstaan, of toch mijn Spaans niet. De patron komt er bij. Blijkt dat die Engelstalig is, en dat meisje ook. Overigens lopen ze niet over van vriendelijkheid. Dat zijn we hier niet gewoon.

Op de terugweg passeren we best wat wandelaars, stijgers hebben voorrang. Wel oppassen voor het ravijn bij het opzij gaan. Een Duits koppel – man met bierbuikje en zwetend – “gratuliert” ons met onze prestatie. Ze twijfelen of ze wel boven geraken. We spreken hun wat moed in: “und es ist sehr schön da oben”.

Terug in El Sao eten we onze lunch in het bushokje aan de parking. Klinkt povertjes maar het panorama over de vallei van Agaete is hier eerste klas. Roofvogels schreeuwen hoog in de lucht. Op het bushokje hangt een waarschuwing voor de “Culebra Real”, de Californische Koningsslangen. Dat zijn invasieve exoten die op Gran Canaria actief bestreden worden.

Koffie. 

Nu terug naar het unieke van de Agaete-vallei. Dit is de enige plek in Europa waar koffie geteeld wordt! Dat gebeurt in Finca La Laja in San Pedro, een kilometer van “ons” vakantie-appartement. Die “boerderij” (Finca) bezoeken we deze namiddag. Acht euro per persoon voor een geleid bezoek, inclusief wijn van de Finca en koffie proeven. Maar eerst een glaasje “lava-water” drinken: dat heeft een wat metaalachtige smaak, zeker niet slecht. Zou goed zijn voor, of beter tegen, allerlei kwaaltjes. We komen tijdens de tour heel wat te weten over koffie, onder andere:

• Dat koffie op minimaal 900 meter hoogte groeit. Hier zitten we op 300 meter. De koffieplanten staan onder grote druivelaars (2 meter hoog?) die de nodige schaduw en koelte geven.
• Koffieplanten in volle zon worden geel. Te koud, onder de 8° C en de bladrand wordt bruin. Beide slecht voor de koffieplant. Rechtstreekse regen is ook al niet goed, vandaar ook het bladerdak van druivelaars.
• Tussen de koffieplanten staan bananenbomen. Die brengen naast schaduw de nodige potassium in de grond. Andere planten trekken dan weer voor de koffieplant schadelijke insecten aan (=ecologische pestbestrijding).>
• Te zwarte koffiebonen zijn te lang gebrand en/of met suiker gebrand = camouflage van minderwaardige koffie.
• Als de koffie zo bitter is dat er suiker in moet, is dat koffie van mindere kwaliteit.
• En nog zo veel meer … lang geleden werd er al koffie verbouwd in de Agaete-vallei maar die kon niet (en kan ook nu nog niet) prijs-concurreren met de koffie op de wereldmarkt. Productie is gestopt en pas 20 jaar geleden hervat door Finca La Laja.

De wijnkelder is dan weer speciaal: een groot rotsblok is zo’n 200 jaar geleden naar beneden gekomen en op 2 meter van de begane grond tussen andere rotsen blijven hangen. Daaronder is de temperatuur redelijk constant en dus ideaal voor wijnopslag.

De proeverij dan. Aan een tafeltje onder de druivelaars krijgen we een schotel met semi-curado kaas, hard geroosterd brood, cake, broodjes met chorizo-pasta en koffie-appel confituur voorgeschoteld. Drie witte wijnen proeven we bij al dat eten: een demi-sec, een droge witte wijn en een redelijk zoete rosé – we zijn niet echt enthousiast (Degustibus et coloribus non disputandum est). Dan de koffie, Arabica-variëteit, zeer zacht; we hebben hem graag met wat meer pit. Maar de koffie-appel confituur is in de smaak gevallen. Potje meenemen!

We moeten ons haasten om op het terras van La Casita de Juani nog van de zon te genieten. ‘t Is al 16:00 uur en om 17:00 uur verdwijnt de zon achter de bergen en koelt het af. Wat een drukke dag.

11 november 2021.

Toen in de 15de eeuw eerst de Fransen en daarna de Spanjaarden de Canarische eilanden veroverden – ik val in herhaling – vonden ze op de noordelijke helft van Gran Canaria een uitgestrekt subtropisch woud van voornamelijk laurier. Een speciale inheemse soort van laurierboom: de ocotea foetens of stinklaurier in het Nederlands. Van dat gigantische woud is heden ten dage bijna niets meer over: een klein stukje, dan nog grotendeels heraangeplant, dicht bij Moya. Dat willen we zien, dat is ons plan voor vandaag. De zon laat het trouwens voor het eerst grotendeels afweten, gelukkig niet de temperatuur: 23° C op het middaguur.

Maar eerst: Maipés, Parque Arqueológico. Dat zou een begraafplaats zijn op vulkanische ondergrond, met ongeveer 700 oude Guanchen-graven. Vanop de weg van ons vakantiehuis naar Agaete zien we de site liggen: graven van lavasteen in afgeknotte kegelvorm. Helaas, Google vertelt ons dat Maipés “temporarily closed” is. Echt waar? Na verschillende pogingen om met de auto de ingang van Maipés te bereiken, moeten we die pogingen staken: een wirwar van éénrichting-straten leidt ons in cirkels. Dus parkeren en te voet tot aan de ingang, die inderdaad gesloten is: tot nader order, wegens Covid-19. Onbegrijpelijk voor een openlucht site. Niet getreurd: op naar Los Tilos de Moya, het laurierbomen-woud.

Alweer een spectaculaire rit langs Moya en verder langs de Barranco (=ravijn) de Moya. Aan het laurierbos zelf is er een klein infocentrum met uitleg over lokale fauna en flora. De stinklaurier (Tilo in het Spaans, gewone laurier vertaalt als ”laurel”) kan in optimale omstandigheden tot 30 meter hoog worden. Gekneusde bladeren geven een heel scherpe geur af. Aan het infocentrum beginnen wandelingen: we kiezen voor het korte traject (2 km), niet moeilijk. Foto’s in een bos zijn niet zo makkelijk. Gelukkig zijn er hier en en daar open plekken op een berghelling.

Ook Moya zelf – op een 490 meter hoge bergrichel – is een bezoekje waard. We parkeren aan de cementerio, het kerkhof, op zich al speciaal: de doden liggen in “appartements-graven”, vijf verdiepingen hoog. De Nuestra Señora de la Candelaria kerk uit 1957, in neo-romaanse stijl met eclectische voorgevel, staat op de rand van het ravijn. Gesloten: Covid-19? Inmiddels is het wel tijd voor een espresso of twee met een “bizcocho de limón”, een soort sponsachtige cake met citroensmaak.

Dan zoeken we de Centro de Arte op … hoewel: gesloten volgens Google. Gelukkig is Google deze keer verkeerd: het kunstgalerijtje is wel open. Het toont een leuke verzameling moderne kunst van Juan Antonio de la Nuez in een knap gebouwtje. Het ligt overigens in een zeer pittoreske wijk van Moya. Nog even rondstruinen in het centrum: leuke pleintjes, oud gebouw in dreigende, grijze basaltsteen … We lunchen – onze meegebrachte boterhammetjes – op een bankje op de Plaza de la Concordia. Het prachtige uitzicht over de Barranco de Moya krijgen we er gratis bij.

Nog bezienswaardig in Moya: het geboortehuis van de wereldberoemde – toch in Gran Canaria – dichter Tomás Morales, rechtover de kerk, nu een museum. Een vriendelijke receptioniste troont ons eerst mee naar een zaal met karikaturen van de dichter, resultaat van een wereldwijde karikatuur-wedstrijd naar aanleiding van de 100-jarige verjaardag van zijn sterfdatum (1921). Daarna laat ze ons over aan een al even vriendelijke collega die in een mengelmoes van Frans, Spaans en hier en daar een woord Engels uitleg geeft over de verschillende zalen en objecten. Interessant. Leuke binnentuin ook.

Terug naar “onze” Casita de Juani” via Agaete. Hier zijn we al een paar keer door de smalle straatjes verkeerd gereden. Deze keer gaat het wel goed: langs het centrum. Ziet er nog leuk uit. Even stoppen: d’er is een restaurant met terras aan de kerk, en een “Museo de la Rama” over de jaarlijkse bedevaart en festiviteiten in de stad … gesloten, Covid-19! Een andere keer terug komen naar Agaete voor een koffie en foto’s.

Wat doen we morgen?

10 november 2021.

Toen in de 15de eeuw eerst de Fransen en daarna de Spanjaarden de Canarische eilanden binnen vielen en uiteindelijk veroverden, troffen ze daar een primitief volk aan, wonend in grotten uitgehakt in lava rotswanden, holbewoners dus. De Guanchen stamden af van berbers uit Noord-Afrika. Ze waren geen match voor de kolonisatoren: medio 16de eeuw waren ze al zo goed als uitgeroeid. Ook hun taal is sinds lang verdwenen. Maar niet hun grotten! Die gaan we vandaag zoeken.

In de Montañas Sagradas – de heilige bergen van Gran Canaria – ligt Risco Caído, UNESCO wereld erfgoed. In vogelvlucht een goeie 5 km van ons vakantiehuis maar met de auto langs de weg bijna 30 km, Agaete-vallei uit en helemaal om rijden. En wat voor een 30 km! Kronkelende, smalle bergweg, doorheen het groene hart van Gran Canaria; op vele plaatsen is de weg niet breed genoeg voor tegenliggers (die er gelukkig ook nooit zijn); weinig of geen toeristen; af en toe kleine, ingeslapen dorpen: Tegueste, Saucillo, San José de Calderos; om de paar kilometer stoppen zomaar op de weg – er zijn toch geen andere auto’s – om het landschap te bewonderen en foto’s te nemen. Bij één van die stops zien we in de verte zelfs Tenerife liggen met de Teide-vulkaan die door de wolken torent.

Bij een splitsing blijkt de weg die langs twee stuwmeertjes voert, afgesloten te zijn: obras (werken)! Die weg hadden we nochtans moeten nemen. Nu zien we de grotten alleen vanop afstand, van de overkant van een diepe kloof. Maar er zijn ook “moderne” grotten en “moderne” holbewoners. Hier en daar is een huis aan en in de rotsen gebouwd waarbij het deel boven de grot egaal wit, oker of zavel geel is geverfd. Opmerkelijk! Hebben die hedendaagse holbewoners dan ook internet, Wifi, kabel TV? Sommige grotten worden zelfs als vakantieverblijf verhuurd. Voor vakantie-holbewoners?

Nog langs de weg: oude verlaten grotten die nog in een recent verleden bewoond moeten zijn geweest. En in Hondo: een “Santuario Cueva de la Virgen de Fátima”, een kerkje in een grot. Een eindje verder een café, zonder naam, binnen eigenlijk een bar langs de ene kant en een winkeltje langs de andere kant, zelfde eigenaar, zelfde bediening. Aan de bar bestel ik “dos café solo” die de barman manueel in kleine glaasjes tapt. Achter de toonbank een stokoude radio.  Ik probeer een gesprek over de radio aan te knopen maar mijn Spaans is te beginnersniveau. Toch haalt de barman zijn vader er bij, die vertelt – als ik het goed heb – dat de radio meer dan 70 jaar oud is en nog altijd speelt. Ten bewijze: even draaien aan de rechtse knop en romantische radio-muziek vult de bar.  Onze koffies smaken zoals Spaanse koffie smaakt: een beetje “verdoeft”.

We rijden verder. Door Juancalillo, alle huisjes mooi in dezelfde stijl. Geur van vers gebakken brood vult de straten. Monument voor de jaarlijkse processie “La Rama”. Inmiddels rijden we door het Nationaal Park “Doramas” met gelukkig bredere wegen. Woud van Canarische pijnbomen met hier en daar laurier. De pijnbomen hebben een bosbrand overleefd: grappige nieuwe bollen groen ontspruiten aan de stam. Stoppen bovenaan de krater van een uitgedoofde vulkaan, de “Caldera de los Piños de Gáldar”. Na de Cruz de Tejera te zijn gepasseerd – hier ligt een Parador, een restaurant, prullaria-kraampjes en … voor het eerst veel toeristen – krijgen we uitzicht over het meest iconische landschap van Gran Canaria: de Roque Nublo of “nevelige rots”, een 70 meter hoge monoliet op de top van een 1.800 meter hoge berg. Gelukkig geen mist hier boven hoewel langs de ene bergflank wolken omhoog vliegen. Vanaf ons uitzichtpunt, dicht bij de Degollada de Bercera, overschouwen we het panorama: de Capuchon, een rots in de vorm van een monnik met pij, de Roque Nublo, de Las Nieves piek (hoogste punt van Gran Canaria) … wat kan er Spaanser zijn dan hier ter plaatse op dit uur (13u30) te lunchen: onze meegebrachte boterhammetjes, belegd met jamón ibérico ;en queso curado en overgoten met zon (maar ‘t is wel fris op deze hoogte – 13° C – vooral als je een trui vergeten hebt).