Over Cyprioten, Aussies en Engelsen.

Vroeg op (6u30) om vijgen te gaan plukken. Een vijgenboom op het perceel grond naast ons – met grote nieuwbouw maar leegstaand – draagt rijpe vruchten. Maar een buurvrouw is reeds pompoenen en vijgen aan ’t verzamelen op datzelfde perceel. Hmm, even wachten. Dan stapt de buurvrouw door een smalle doorgang in de scheidingshaag! “Hello” zeg ik, meer om mijn aanwezigheid aan te geven dan als begroeting. “Kaliméra”, lacht de vrouw vriendelijk terug. En ze opent een waterkraantje, met aangesloten tuinslang, aan ons huis! Dat voedt en activeert het bevloeiingssysteem van het naast ons gelegen stuk grond. Eigenaardig … zonder een verder woord gaat de buurvrouw weer verder plukken. Even later komt ze het kraantje dicht draaien EN me een vijftiental vers geplukte vijgen overhandigen. Wat was het woord weer? “Efcharistó, efcharistó, thank you.” Gastvrije mensen, die Cyprioten. 

Pomos Museum of Natural History. 

Pomos heeft een “Museum of Natural History”. Er is één grote tentoonstellingszaal. De toegangsprijs is 1 € voor volwassenen; kinderen, of ten minste babies, gratis. ’t Lijkt gesloten, alles donker binnenin, maar ergens gaat plots een deur open en een vrouw verwelkomt ons. Langs de kantoren mogen we het museum binnen. Een andere mevrouw overhandigt ons de ingangstickets. Dan snel de lichten aansteken. Er ligt een allegaartje van stenen, rotsen en fossielen, allemaal hier in de buurt gevonden. Maar de echte “toppers” zijn de vele opgezette dieren, ook allemaal te vinden in Cyprus … behalve dan een prehistorische gier en – heel eigenaardig – een grote kudu, Afrikaanse antilope. Een kleine kudde moeflons is moeten sneuvelen om hier opgezet te staan. Hier en daar mist een beest al eens een oor of is een poot gespalkt met kurk of ligt de kop van een slang gewoon voor het lijf. Opgezette vogels, schildpadden en andere reptielen vervolledigen de menagerie. Helaas, geen afdruk, kopie of zelfs maar foto van het “Idool van Pomos“.

 Deze morgen wandelden we vanaf Mariza Seaview naar het museum, anderhalve kilometer verder. Nu stappen we richting Pomos centrum, tot aan Chrysta’s coffee bar. Klassieke beeld: overdekt terras, twee triktrakspelers en twee toeschouwers, een krantenlezer, een andere Cyprioot die onverschillig in zijn neus zit te peuteren … Mijn kopje Cyprus koffie zou in België, en zeker in Nederland, als racistisch worden bestempeld.

Aussies.

Langs kerk, kerkhof en hoger op de helling om de grote weg te vermijden, keren we terug. “Kaliméra” aan een vriendelijke Cyprioot voor zijn huis. “Good morning, where are you from?” is het antwoord. ’t Blijkt een Aussie, een Australiër te zijn van Turks-Cypriotische oorsprong. Elk jaar komt hij een paar maanden overwinteren, tijdens onze zomermaanden, in zijn vakantiehuis in Cyprus. Zijn vader woonde voor de Turkse bezetting (1974) in het noorden maar heeft later een boerderijtje in het nu Grieks-Cypriotische deel gekocht. Daar staat nu het vakantiehuis van de zoon. En over het Turkse deel gesproken: je zou volgens de Aussie zonder problemen de groene lijn over mogen maar je zou kunnen verplicht worden een extra autoverzekering te betalen … Wait and see … Proberen we volgende week. Terug naar “huis” voor lunch: (gekregen) meloen met ham (wel gekocht) en als dessert : kattimepi, een flinterdunne pannenkoek van bloem, olie, een beetje water en suiker en gebakken op een gloeiend hete metalen plaat. 1

Farmers and Handicraft Market.

Het oude centrum van Polis heeft wel wat. Een 700 jaar oude olijfboom, verkeersvrije straatjes, oude huizen en veel, heel veel restaurants waar ze – volgens het aantal gedekte tafels te zien – heel veel toeristen verwachten. Die er misschien niet zijn.

Wij komen in elk geval voor de maandelijkse Farmers and Handicraft Market in het sjieke polis Herb Garden hotel. Een boer blijkt hier echter in geen velden of wegen te bekennen. En ook wat Handicraft betreft valt het tegen: een zestal standjes van de Engelse gemeenschap op Cyprus. Een kraampje met fudge, eentje met brownie pie, donuts en allerlei soorten brood, een kraampje met gehaakt handwerk, wat schilderijtjes en nog wat snuisterijtjes allerhande … in elkaar geknutseld door gepensioneerde Engelsen. Maar het hotel en hun kruidentuin is leuk. Dus … aperitieven maar. Lou is bang van één van de kelners maar dan weer gecharmeerd van een andere … Tja.

P.S. Niet dat TUIfly zich zorgen maakt, maar onze ene koffer hebben we nog steeds niet terug. Volgende Brussel – Paphos vlucht is op zondag. Dan … misschien? Vooral fototoestel missen we. ’t Is behelpen met iPhone. 

  1. 07/12/2025: Eigenlijk is het Kattimeri maar ik heb de Griekse letter “ρ” (Rho) verward met “p”. Kattimeri – in Cyprus ook wel pitta satzis genoemd – is een pannenkoek, licht gezoet met honing en kaneel. ↩︎

Moeflon.

Donderdag, 24 augustus.

Bosweg met lila bloemen op voorgrond.

Genoeg Méditerranée-blauw gezien, we trekken voor een wandeling even het binnenland in. Dat is onmiddellijk bos (Pafos-woud) en bergen (Troödos). De Mouflon-Valley ligt zo’n 15 km, 25 minuutjes rijden van Pomos. Opgelet, de weg verandert op het eind in een steeds moeilijker berijdbaar grintpad. De naam zegt het: een smalle vallei, dennenbos (meestal Aleppo-den) en … geen moeflons te zien. Logisch want deze typisch Cypriotische berggeitensoort is tot bijna uitroeiing toe bejaagd geweest. Nu beschermd en met een actief kweekprogramma lijkt de soort gered, maar ze in het wild zien … hoogst onzeker. Wel spot Evelien op onze wandeling een zwarte zweepslang (Coluber Jugularis) van ongeveer een meter lang, veel voorkomend, niet giftig. Verder genieten we van de vergezichten op de open plekken, van de schaduw en de relatief lagere temperatuur in het woud. Is het hier koeler dan “beneden”? Of was gisteren een extra-hete dag? In elk geval, nu een “aangename” 30° C.

Holle weg in het bos.

Nog maar pas terug in de auto zien we plots een hert of ree de weg over steken. Stoppen en kijken maar. Het beest loopt de helling op, blijft staan en kijkt ons aan, loopt dan weer verder, stopt nog eens en verdwijnt. Maar … er zijn geen herten of reeën op Cyprus. Het laatste exemplaar van het Mesopotamische hert is zowat 400 jaar geleden uitgemoord. Wat blijkt: een vrouwelijke moeflon lijkt heel sterk op een ree. We hebben een moeflon gespot, zij het dan wel niet een imposant mannetje met de grote gekrulde hoornen! Maar toch …

Lunchen bij Koulla: grote gegrilde broodjes met gegrilde kip of tonijn of ei, halloumi, groenten allerhande. Slechts 4 € per stuk. Veel Cyprioten,weinig toeristen op het terras. Er wordt triktrak gespeeld. Lou charmeert de “locals”.

’s Namiddags nog een kleine uitstap met de auto langs een compleet verlaten bergweg naar de Pomos-dam en de Panagia Chrysopateritissa kerk (wat een mondvol). Kerkje gesloten, even verlaten als de weg er naar toe. Pittoresk kerkhof: één of andere orthodoxe pastoor die hier begraven ligt, is zelfs 105 jaar oud geworden. Geen stress waarschijnlijk … Maar wij (nu) ook niet: nog wat wijn, chips en chocolade kopen in het supermarkt-krochtje van Pomos voor aperitief op ons eigenste terras met zeezicht.

Kerkhof in het bos.

P.S. Goed Tuifly nieuws i.v.m. vermiste bagage: de koffer is teruggevonden! Blijkbaar op de verkeerde vlucht terecht gekomen en is nu terug in Brussel.
Slecht nieuws: door de Swissport staking is het onzeker of de valies op de Brussel-Pafos avondvlucht van vandaag zal zitten. 

Flyer over “Farmers and Handicraft” marktje.

Om 20u30 gaat onze deurbel. YES, onze vermiste koffer!? Nee, een buurvrouw die een flyer over de boeren- en ambachtenmarkt van morgenavond in Polis komt afgeven. #!¥#!%€!$%#!!!

Aphrodite of Adonis.

Hoe zwaarder de dag, hoe korter het verslag.

Woensdag 23 augustus.

De weg Pomos-Polis hebben we nu al verschillende keren gedaan, maar toch blijft hij pittoresk, vooral met een felle zon die de zee in vijftig tinten blauw kleurt. We passeren, op weg naar de “Baden van Aphrodite”, de verschillende stranden en strandjes waarvan sprake in de blogpost van 11 augustus. Meestal zijn ze gemengd zand- en kiezelstrand, soms met een leuke strandbar maar dikwijls toch slechts een smalle strook tussen de weg en de zee. 

Wegwijzer naar Baths of Aphrodyte.

Tot nu toe ontmoeten we zo goed als geen andere toeristen. Dat verandert drastisch in Latchi: grote hotels, souvenirshops, stranden met honderden parasols en ligstoelen en veel volk. Niet stoppen, doorrijden tot de “Baden van Aphrodite”. Alhoewel … veel zaaks is dat ook niet. Een half open grot met een bron en vijvertje en dat is het. Als Aphrodite daar in moest baden, och arme! Maar we zijn gekomen om te wandelen, ondanks de warmte (35 – 36° C). De Aphrodite-wandeling, 7 km en moeilijkheidsgraad “2” wat dat ook moge betekenen. En vooral niet te verwarren met de Adonis-wandeling, zelfde afstand maar moeilijkheidsgraad “3”.

De wandelingen beginnen in elk geval aan het botanisch tuintje bij de bron. Verwarrende en schaarse bewegwijzering leidt ons stevig naar omhoog: 2,5 km tot de toren van Aphrodite. Halfweg moet ik de draagzak met Lou aan Evelien geven: zweet parelt op mijn hoofd, hartslag in overdrive. En een eindje verder moet ook Betty passen: vuurrood aangelopen, zwetend en eveneens hart in kas voelen bonken.

Op een halve kilometer van de top geven we op en keren we terug: berggeit Evelien zou te lang op ons moeten wachten. Zitten we niet op de zwaardere Adonis-wandeling? Afdalen dus maar; de kruidige geur van het bos opsnuiven; genieten van het panorama over de Chrysochou-baai; de geiten bewonderen die wel vlotjes naar boven huppelen.

Geiten op rotsen.

Rotsachtig afdalen pad met zee op achtergrond.

Terug “beneden” eten we ons lunchken op het Aphrodite-strand en betalen 2,5 € voor schaduw onder een strandparasol. Nog een Keo-biertje drinken in het “Baths of Aphrodite” restaurant op de klif boven het strand. Dan naar “huis” …

Panorama over de zee met rotseiland.

’s Avonds trekken we met glazen, versnaperingen en een litertje Cyprus-cider naar Pomos-strand. De zon zien zakken in de zee. We passeren het strand met strandbar, ronden opnieuw het kaapje naar het westen toe en … daar hebben we opnieuw het strand, de zee, de wereld voor ons alleen. Zuivere zonsondergang, geen wolkjes … een uur heeft het geduurd. Als we terugkeren langs de strandbar, stuikt net een dronken badgast van zijn barkruk. Ieder diertje zijn pleziertje!

P.S. Eentonig maar nog geen nieuws over bagage; geen enkel teken van leven van TUIfly. 

Triktrak.

Dinsdag, 22 augustus 2017.

Joggen is een manier om snel je vakantie-omgeving te verkennen. Na het te-gezonde-muesli-met-veel-exotisch-fruit ontbijt, lopen Evelien en ik op het keienstrand richting Pomos-centrum. We botsen al vlug op rotsen waaraan de golven ontstuimig likken: onoverkomelijk zonder kletsnat te worden. Dan maar terug en langs de “grote” weg lopen.
Gisteren leerde Pavlos ons vier Griekse woorden waarmee je volgens hem in heel Cyprus zal overleven: 

  • Καλημέρα ofwel kaliméra: goede morgen;
  • Ευχαριστώ ofte Efcharistó: dank u;
  • Νερό of Neró: water, en ten slotte:
  • Ψωμί of Psomi: brood.

Ik kan er al één van gebruiken. Wijzend in de vermoedelijke richting van de kerk, zeg ik “Kaliméra, Church?” tegen een vrouw die net haar voetpad heeft geveegd. Ze wijst een klein straatje aan, de berghelling op. Het kerkje is typisch Orthodox, pittoresk. ’t Is wel moeilijk lopen op en af de berghellingen en … eigenlijk al te warm.

Wit, orthodox kerkje met rode koepels.

Triktrak

Later op de ochtend, op weg naar Polis voor inkopen … Net buiten Pomos, in een bocht van de weg ligt een allersympathiekst cafeneon – café – met terras en uitzicht over de baai, de rotsen en de zee. En gezien we de luxe van tijd hebben: stoppen! Dit is “bij Koulla”. Ze verwelkomt ons met een brede glimlach. En wie zit daar te genieten van het panorama? Pavlos! Uiteraard schuiven we bij hem aan. Koulla komt al aangerend met een babystoel en speelgoed: een soort baby acivity center, aartsvuil … maar dat belet Lou niet om ook dat te proberen in haar mond te steken. Beneden in het heldere water vist een duiker met harpoen.

Baai met blauwe zee en bergen.

Een eindje verderop klinkt het getik van schijfjes op een houten speelbord. Twee Cyprioten spelen, te midden van een paar kritische omstaanders, Tavli, een soort van triktrak (backgammon). Dat schijnen ze hier al eeuwenlang te doen. Misschien is het spel zelfs hier uitgevonden. In elk geval nog razend populair zoals we later nog wel zullen zien. 

Kato Pyrgos.

Later op de dag, (misschien te laat?) trekken we richting Kato Pyrgos, nog geen 30 km van ons vakantiehuis maar ruim drie kwartier rijden. Een bergweg voert ons langsheen, maar hoog boven de zee rondom de Turkse militaire enclave Kokkina. Diepe dalen en kloven wisselen af met beboste en dan soms helemaal kale hellingen. Begroeiing hier en daar geruimd om militaire redenen? Omheiningen met prikkeldraad en scheermesjesdraad, VN militaire uitkijkposten, Grieks-Cypriotische legerposten en waarschijnlijk helemaal beneden de Turkse militaire basis. Prachtig berglandschap met de blauwe zee op de achtergrond maar toch een wat beklemmende sfeer.

Kato Pyrgos zelf stelt ons teleur. Een lange hoofdstraat. Winkels en caféterrassen waar oude Cyprioten triktrak spelen, of Cypriotische koffie drinken of gewoon niksen en toeristen bekijken. Een eigenaardige kar met twee bakoventjes trekt onze aandacht. Dergelijke oventjes heeft elke huis hier wel. Staat de kar klaar met een levering? En er is een tweehonderd jaar oude eik met er rond een caféterras. Daar drinken we iets en kijken we naar de triktrak spelende “locals”. Voor de ruïne van de middeleeuwse toren met uitzicht op de Middellandse zee moeten we passen. Geen tijd meer. We “willen voor donker thuis zijn”. Spijtig want van ver zag het er interssant uit. En vermoedelijk met interessant panorama… 

Eigenaardige kar met twee oventjes.

Wel genieten we tijdens de terugtocht van het avondlicht over bergen en valleien (magic hour!) en uiteindelijk van de zonsondergang over zee.

Roze zonsondergang over de bergen.

P.S. De staking bij Swissport in Brussel is natuurlijk niet bevorderlijk voor het snel recupereren van onze vermiste bagage. Niet het minste nieuws van TUIfly tot nu toe … 

Gastvrijheid in Cyprus.

De eerste opdracht deze morgen (21/08) is ons ontbijt bijeen plukken: vijgen, druiven en een cactusvijg. Die laatste prepareer je door er de beide uiteinde af te snijden en ze dan te schillen via een overlangse snede. Daarna in schijfjes snijden. Boordevol vitamine C en vezels; overheerlijk met Cypriotische yoghurt en havermoutmuesli. Maar … oppassen voor de fijne stekelhaartjes!

Pomos Beach.

We wandelen naar het haventje en het gemeentelijk strand van Pomos, anderhalve kilometer ver. Eerst dalen we af naar de zee. Dan volgen we een verhard pad op de rotsen langsheen de kust, richting noordoosten. Rechts van ons staan af en toe strandvilla’s leeg te wezen. En dat in het hoogseizoen. “Rustig” is nog een understatement, “verlaten” is een juister woord.

Keienstrand.

De weg wordt een grintpad, dalend naar een ook alweer verlaten keienstrand. De zeebries brengt verkoeling tot we de kaap aan Pomos-strand ronden en scherp naar het zuiden draaien. Het voelt ineens nog 10° C warmer aan, geen bries meer en … er staan strandstoelen en een vijftigtal toeristen en baders en zelfs een bemand houten torentje. Dit is het kleine, bewaakte keienstrand van Pomos. Daarnaast: het haventje met een twintigtal bootjes dobberend op kristalhelder water. Een tiental meter hoger op de rotsen ligt taverne/visrestaurant Kanalli. Van hieruit ontrolt zich het panoramisch zicht op haven en baai. In de verte aan de overkant zien we een groot rood-wit vierkant op de berghelling: de geïsoleerde Turkse militaire basis van Kokkina. Rood-wit: de kleuren van de Turkse vlag. Nu rustig genieten van espresso/ijskoffies op het schaduwrijke terras van Kanalli en … “toeristje kijken”.

Haventje van Pomos.

Haven van Pomos met zee en bergen.

Gastvrijheid.

Langs de verharde kustweg terugkeren is sneller dan wandelen op het keienstrand. Aan de eerste huizen van Pomos keren we de kust de rug toe. Nog een kruispunt en dan nog een paar honderd meter, stijgend, tot aan Mariza Seaview. Maar op de hoek van het kruispunt zit een Cyprioot vanop zijn terras ons monkelend te bekijken, in de schaduw van zijn druivelaars. “Come” zegt hij, “for you” en hij toont ons uitnodigend een forse druiventros. Lichte aarzeling in ons groepje, maar de man ziet er zo joviaal uit dat … Een paar tellen later zitten we met hem en zijn Aziatisch uitziende vrouw druiven te eten. Bij Pavlos, gepensioneerd, 72 jaar, drie kinderen waarvan er twee in Londen wonen, vijf kleinkinderen, het jongste 15 weken. Lou haalt haar mooiste lachjes boven en charmeert de vrouw van Pavlos. Die neemt nu voortdurend smartphone foto’s van Lou en heeft – vermoedelijk – één van haar kinderen aan de lijn waaraan ze het verhaal doet van de drie Belgen met een baby in een draagzak. Pavlos laat het allemaal bedaard over zich komen. Zijn Engels is niet zo goed, zegt hij zelf maar hij trekt zich behoorlijk uit de slag. Op zijn schaduwrijk terras staat ook een bed waar Pavlos ’s middags dikwijls een dutje doet. Niet meer ’s nachts want … nu is er airco bij heet weer.

Even later staan we terug op straat met minstens twee kilo druiven, zeven sinaasappelen en de allerhartelijkste groeten van Pavlos want … “we zullen mekaar nog wel tegen komen”, zegt hij …

Wat een gastvrijheid, wat een vriendelijkheid. Typisch voor Cyprus?

Activiteiten voor de rest van de hete dag: dolce far niente aan/in het zwembad; de zon zien onder gaan met een glas wijn in de hand; even later verbaasd zijn bij een plotse, korte plensbui die amper voor verkoeling zorgt …

P.S. Nog steeds geen enkele informatie over de vermiste bagage. TUIfly laat ons in de steek: veel meer dan “het kan een paar dagen duren” komen we niet te weten. Of de koffer is teruggevonden, of het verlies wel gerapporteerd is … TUIfly weet het niet. De vriendelijke mevrouw aan de telefoon “duimt voor ons” …

Zonsondergang met zee en wolken.