Auteur: bluecrane7

22 juni 2019.

Deze nacht is onze extragast, David, gearriveerd via de luchthaven van Venetië, met huurauto.

De zon schijnt niet altijd in Brda, Slovenië. Vandaag vanaf 10 uur niet meer. Het regent. Net toen we beslist  hadden om Sveta Gora te bezoeken, een bedevaartsoord op de top van een 682 meter hoge, zogenaamd “heilige berg” boven de vallei van de Soča rivier (Isonzo in het Italiaans). Het regent dat het giet wanneer we bij de basiliek van Maria ten Hemelvaart aankomen. Door de regen en de mist is er niet zoveel van de omgeving te zien. In de kerk zitten in doodse stilte een vijftigtal, voornamelijk vrouwen in meditatie te bidden. Een tiental personen schuift aan om te biechten. We schuilen voor de regen in de cafetaria tegenover de kerk. Zicht op de vallei? Grotendeels verscholen in regen en mist. Wandelaars die – aan hun uitrusting te zien – een flinke bergtocht hadden gepland, houden het voor bekeken en kruipen terug in hun auto.

Hier is in de eerste wereldoorlog zwaar gevochten tussen Oostenrijkse en Italiaanse troepen. Het zogenaamde Isonzo-front bewoog weinig. Beide partijen hadden zich in de bergen ingegraven. Je zou hier nog de oude tunnels kunnen zien … inderdaad, op de terugweg merken we hier en daar ingangen van tunnels in de rotsen, niet toeristisch uitgebaat. Waarschijnlijk alleen op eigen risico te verkennen.

In Nova Gorica, terug beneden in de vallei, rijden we ons vast in … de vierde rit van de wielerronde van Slovenië: Nova Gorica – Ajdovscina over 154 km. Start om 11 uur. Alle wegen afgesloten. Er zit niets anders op dan een half uurtje te wachten. Geen probleem: kleine Lou is toch in slaap gevallen in de auto. Achteraf blijkt de rit gewonnen te zijn door ene Giovanni Visconti.

Na de middag breekt de zon opnieuw door en kunnen we David rustig een paar leuke plekjes in de buurt laten zien: de uitkijktoren in Gonjače (daar kopen we ongelooflijk lekkere perziken) en Šmartno (Lou charmeert een groep, voornamelijk vrouwelijke Franse toeristen in de kerk; we doen een terrasje). Wat is dat leuk: “slow travel” of heet dat hier SLO-travel?

Er zijn 9 uitstekend bewegwijzerde wandelingen in Brda, voor elk wat wils, maar toch vooral voor de geoefende wandelaar: van 3,9 tot 16,5 km. In het Sloveens heet de wandelbrochure “Češnjev cvet – Pohodne poti po Brdih”, Kersenbloesem – wandelpaden in Brda. Hoe kan je beter een streek ruiken, voelen, zien, beleven dan door te wandelen?

Deze morgen vroeg zijn we de auto gaan parkeren in Dobrovo en terug gejogd naar Kozana, een pittig trajectje over iets meer dan 5 km. Bedoeling is om van Kozana via “pot 4” (wandeling 4 – Kozanka trail) terug te wandelen naar de auto in Dobrovo.

De wandeling brengt ons afwisselend langs wijgaarden, via donkere bospaadjes en boomgaarden met kersenbomen (grotendeels kaal of met overrijpe of rottende kersen: bloesems zijn er al lang niet meer – het kersenseizoen loopt duidelijk op zijn eind), perzik-, abrikozen- en pruimenbomen naar een aardig dorpje: Medana. Dat biedt ons niet alleen wijdse panorama’s over de streek maar ook een schaduwrijk terras (Hotel/restaurant Belica). Net wat we nodig hadden na ongeveer 2 uur wandelen onder een stralende hemel met af en toe stekende zon. Van hier uit is het nog een klein uurtje stappen tot Dobrovo. Dat naderen we vanuit de hoogte: mooie foto-op van het renaissance kasteel.

Late namiddag: we willen het hoogste punt van Brda zien, de Korada, 812 meter hoog. De weg naar boven is goed, smal, geasfalteerd tot ongeveer 1,5 km van de top. Dan wordt het grindweg. Even aarzelen maar dan toch doorrijden: ’t is best te doen. De laatste 150 meter moet te voet. Van hieruit zien we in het noorden de Julische alpen.

Een koppel oudere Slovenen loopt met een plastic emmer rond te speuren in de weiden. Even vragen wat ze zoeken. Ze plukken “San Giovanni” kruid. Dat moet Sint Janskruid zijn: gele bloemetjes van een struikje wat rond 24 juni – feest van San Giovanni, nu dus – bloeit. Ze vermalen het kruid en laten het gedurende een maand trekken op olijfolie. Dan is het goedje ideaal om huidziekten te behandelen, dixit het koppel Slovenen en … voor zover ik het begrepen heb …

Sint Janskruid wordt ook gebruikt om depressies te behandelen. Zo te zien hebben ze daar in deze streek geen last van. Niet verwonderlijk … dit lijkt hier de hoorn des overvloeds.

Udine ligt niet in Slovenië. Maar reisgidsen prijzen deze Italiaanse stad aan als “klein Venetië” en het ligt maar een kleine 30 km – 45 minuten met de auto – van “vila Eva” in Kozana. Als dat geen redenen zijn om het te bezoeken!

Langs glooiende hellingen vol met wijngaarden rijden we naar Udine. Dit is Friulië, één van de betere en rijkere wijnstreken van Italië, duidelijk te zien aan de sjieke wijndomeinen.
Parkeren doen we in de Primo Maggio ondergrondse parkeergarage, vlak bij het historisch centrum.

De Piazza della Libertà doet inderdaad een beetje aan het Venetiaanse San Marco plein denken, compleet met de astronomische klokkentoren met twee Moren, Venetiaanse leeuwen en zuilengalerijen. Maar dat is dan ook het enige wat aan Venetië doet denken. Vergeet de kanalen, bruggetjes en gondels. Wat niet wegneemt dat Udine een leuke stad is met als interessantste bezienswaardigheden:

1. de kathedraal met achthoekige toren;
2. de Chiesa di San Francesco – ontwijd – met mooi gerestaureerde fresco’s en een tijdelijke tentoonstelling over Leonardo da Vinci;
3. de immense piazza Giacomo Matteotti met terrasjes langs drie zijden;
4. de piazza XX Settembre, daar is net een groenten, fruit- en vismarkt aan de gang;
5. het Castello – absolute hoogtepunt: prachtige oprijlaan met galerij, groot binnenplein, mooie bar/restaurant, uitzichtpunt over de stad, museum, kerkje …
6. de vele cafeetjes en restaurants in de smalle verkeersvrije straatjes van de binnenstad. 

Maar laten we de foto’s voor Udine spreken.

En omdat het dan toch ons “dagje Italië” is, trekken we in de late namiddag naar Gorizia, een kleine 15 km van Kozana. Voor een gelato (Lou en Evelien) en een aperitiefje (chips voor Lou) op een terrasje langs een parkje met speeltuin. Verkeersvrij centrum, statige huizen, vanaf 18:00 uur komen ook de Italianen buiten.

Bij een kraampje kopen we op de terugweg een kilo češnje (kersen), spreek uit: “sjeisnja”: 5 € voor een kilo. We krijgen 100 gram meer en – omdat de verkoper muntjes verkiest boven een 50 € biljet – betalen we met al onze muntjes 5 cent te weinig. Hvala! De kersen smaken heerlijk!

Reizen met Lou, een kleuter van iets meer dan 2 jaar, is vroeg opstaan. ‘t Is amper 6u15 als ze uitgerust en monter aan ons bed staat. We gaan joggen: Evelien met Lou in de buggy, ik er achteraan.

Gonjače.

We lopen naar Šmartno, zwaar: 2,3 km stijgend. Maar wat een geuren … en vogelgeluiden … en panorama’s. Verder, nog 2 km, naar Gonjače, een dorpje met een uitkijktoren op een bergtop. Opnieuw stijgend, langsheen de wijngaarden, perzikbomen, kersenbomen, abrikozenbomen, olijfgaarden … met felle tegenwind, maar om 7u07 staan we aan de top. We beklimmen de 145 treden hoge toren … een beetje beangstigend met die harde wind. Het 360° uitzicht is natuurlijk wel de moeite.  Er is een monument voor de gesneuvelden uit de eerste wereldoorlog. Om deze hoogte is zwaar gevochten door Oostenrijk en Italië. En nu is dit Slovenië …

Terugkeer is grotendeels bergaf. Bovendien vindt Evelien een kortere weg: steil de helling af, over een kiezelpad, met buggy, Lou en al. Terug in Kozana roept een oude Sloveen ons “Bravo, bravo!” toe. Hvala (dank u)!

Krčnik.

Zo’n 12 km van ons vakantiehuis ligt Krčnik, voluit “Naravni spomenik Krčnik, soteska z naravnim mostom” wat betekent “natuurlijk monument Krčnik, kloof met natuurlijke brug”. Dat zegt het allemaal: de Kožbanjšček-river heeft hier in het karst-gebergte een 40 meter lange kloof uitgegraven, tot 6 meter diep en hier en daar maar een halve meter breed. En er is een natuurlijke brug, geboetseerd door het water van de rivier. De kloof ligt in een verlaten, beboste streek … geen toeristen: we zijn er helemaal alleen. Op de terugweg passeren we een vergeten, grotendeels overwoekerd monument voor gesneuvelden van het Sloveens bevrijdingsfront uit de tweede wereldoorlog. Op deze plek – grondgebied Kožbana – zou in juli 1944 een verkiezingsbijeenkomst hebben plaats gevonden van Sloveense partizanen. Fotogenieke plaats.

Dobrovo.

In Dobrovo willen we het renaissance kasteel uit 17de eeuw bezoeken. Het lijkt open maar verlaten. Op het gelijkvloers is een restaurant, een lege hal en een trap naar boven. Naast de trap hangt een bordje met inkomprijzen (3 € voor een volwassene) maar er is niemand te bekennen. Na wat rond drentelen, besluiten we toch de trap te nemen. We komen in een half donkere centrale zaal. Twee mannen zijn stoelen aan ‘t schikken. Ze zijn bereidwillig: één van hen steekt alle lichten aan, de andere laat ons betalen. Hij heeft Betty en mij automatisch als “gepensioneerd” getaxeerd: aan halve prijs! Er zijn wat muurschilderingen, wat archeologische vondsten, wat oude muntstukken, een lege zaal onder de hanenbalken … allemaal niet veel zaaks.

‘s Namiddags rijden we nog even naar Gonjače: Betty moet toch ook de uitkijktoren zien. In vergelijking met deze morgen is de harde wind gaan liggen. Het uitzicht is nog altijd even spectaculair. Aan de horizon tekenen zicht nu inktzwarte donderwolken af.

San Floriano del Collio.

Ons vakantiehuis ligt op de rand van een vallei met wijngaarden op beide hellingen. Aan de overzijde ligt Italië: San Floriano del Collio, pittoresk van op ons terras te zien. Het dreigende onweer belet ons niet om de grens over te steken en tot daar te rijden. Er staat een file Italiaanse auto’s aan het laatste tankstation in Slovenië. Een liter Euro 95 is hier 18 % goedkoper dan in Italië.

Inderdaad, San Floriano del Collio is een leuk, klein dorp met tal van wijndomeinen, geschikt voor recepties en “matrimoni”. Helaas, geen enkel cafeetje open. Dan maar terug naar huis voor aperitief op ons terras met een rosé schuimwijn van het “villa Eva” wijndomein.
Na zdravje.🥂

23 juni 2019, correctie: aan de overzijde van de vallei met ons vakantiehuis ligt NIET San Floriano delle Collio maar wel Cerovo, nog steeds Slovenië. Daarachter pas is San Floriano, Italië.

Eigenaardig, die woorden in het Sloveens met veel medeklinkers en weinig klinkers, of soms helemaal zonder klinkers zoals: trg (plein, markt), čmrlj (honingbij), vrt (tuin), grm (struikgewas), enzoverder. Het lijkt wel of Slovenië alle klinkers heeft weg gegeven, aan Italië bij voorbeeld.

Brda (spreek uit: Berda) is een verzameling van kleine dorpjes in zuidwest Slovenië. Dobrovo is er het administratieve centrum van. Een week geleden vond hier het jaarlijkse češnje – kersen – festival plaats. Brda is dus vooral bekend om zijn kersen (heerlijk!) maar ook honing (nog niet geproefd) en … wijn (moeten nog wat meer proeven).

Luie dag vandaag. Genieten van de zon, het uitzicht en het zwembad. Maar toch ook een ochtendlijke wandeling in Kozana – met een opmerkelijk monument voor gesneuvelden – en de omringende wijnvelden. Wat we afsluiten met Kava in bar/hotel Dvor – Dvor betekent rechtbank – en is een prachtig gerestaureerd gebouw. Vriendelijke bediening en met Engels kom je overal in Slovenië. Hier komen we nog koffie drinken!

‘s Namiddags rijden we een kleine 3 km verder naar Šmartno, een heel klein dorpje op de top van een heuvel – zoals er hier zo veel zijn. Maar: Šmartno is een perfect gerestaureerd middeleeuws dorp, met stadsmuur, hoektorens en ingangspoort en is autovrij. Piepklein maar leuk museumpje met oude film over Brda. Bijna geen toeristen; een paar cafeetjes/restaurants waarvan er op dit moment – 4 uur ‘s namiddags – maar één open lijkt te zijn, Gostišče Turn aan de stadspoort. Biertje drinken op het terras onder grote parasols die ons beschermen tegen … de paar druppels regen bij zwoel weer.

Nog wat abrikozen kopen aan een kraampje op de parking buiten de stadsmuur. Dan terug naar “huis” (“Vila Eva”) voor een wijnovergoten diner. Als toetje, prachtige volle regenboog over de glooiende hellingen.

We ❤️ Slovenia.