Pongola.

23 augustus 2026.

Rise and shine!

Alle gezondheidsproblemen achter de rug. Plus, deze keer verwelkomen nyala’s ons. Er is een anderhalve meter hoog hek met elekticiteitsdraad rond de kampplaats, maar daar hebben nyala’s geen probleem mee. Ze springen er gewoon over, zonder aanloop.

White Elephant.

Vanwaar komt de Africamps naam “White Elephant”? Een witte olifant bestaat niet. Maar in het Engels betekent het zoiets als mislukt project. Dat is er in Pongola zeker geweest. Een eerste keer is gepoogd de streek te ontwikkelen door massaal te ontbossen. Resultaat: moerassen, malariamug … project opgegeven, white elephant. De tweede poging werd in 1963 gestart, met de bouw van een dam – Pongolapoort – op de Pongola rivier. Gevolg: alle landbouw in de vruchtbare benedenloop verdween, opnieuw white elephant. Vandaag is de streek vooral toeristisch en is er gecontroleerde irrigatie benedenstrooms.

Safari.

We hebben een boot-safari geboekt voor deze namiddag. Helaas, door de droge, harde wind kan die niet doorgaan. Dan maar een “gewone” safari met gids en safari-kar.

Om twee uur haalt gids Jaypee ons op. Pongola is niet zoals Kruger park: veel minder dieren die dan nog over het algemeen schuw zijn. Het eerste halfuur zien we … niets, behalve dan guinea fowl, parelhoenders. Hoewel ze zo goed als altijd op dezelfde plaats foerageren, kunnen parelhoenders lang en snel lopen. Verder dan maar en genieten van het landschap. Dat is zeker de moeite: typisch Afrikaans met afwisselend droog acaciabos, groenere delen naar het blauwe Pongola-meer toe (=Jozini-meer), tafelberg-keten op de achtergrond. Nyala, impala en dies meer vermelden we al niet.

Olifanten.

Plots … twee mannetjesolifanten met indrukwekkende slagtanden midden op de rode aardeweg. Jaypee is erg op zijn hoede en rijdt heel langzaam tot op ongeveer vijftig meter. Blijkbaar zijn deze twee ooit in Kruger park als jonge olifanten verweesd geraakt – familie uitgemoord door stropers – en daardoor zo agressief geworden. Kruger kon er geen weg mee – de twee vielen safari-karren aan – en wou ze afmaken. Waarop Pongola ze overnam. Vandaag zijn de twee olifanten “oké”, maar ze houden nog altijd niet van mensen of safari-karren.

Stil blijven we wachten tot de twee dikhuiden opkrassen. Rechts horen we nog een derde olifant in de “bush”. Spannend. Ze staan nu een klein eind van de weg af. Jaypee rijdt snel voorbij en houdt dan weer halt. Prachtige foto-opportuniteit! Dan hotsen en botsen we verder. We dalen af naar het meer en rijden er langs. Vreselijke stank: er ligt een wildebeest-kadaver op de oever. Twee, drie struisvogels lopen in de verte een eindje met ons mee. Rond een grote poel kunnen we even de safari-kar uit om de benen te strekken.

Inmiddels dist Jaypee allerlei weetjes op, maar doorspekt met grapjes … zijn verhalen zijn met een korrel zout te nemen. Hij vertelt over de cactus-vijg:hoe je in de “bush” kan overleven met het sap in de wortel en het vlees van deze plant; hoe ze gebruikt wordt in cosmetica. De “raisin tree”: rood-oranje vruchtjes, met het sap van de bladeren wordt insectenwerend middel gemaakt. De schors is een delicatesse voor mongoose, honey badger, grondeekhoorn, stekelvarken en stinkdier. Een eindje verder zit een prachtige vogel in de top van een boom: de “lilac-breasted roller” of vorkstaartscharrelaar in het Nederlands.

Skemerkelkie.

Even voor vijf uur zijn we terug aan onze tenten, maar … tent 3 heeft ongewenst bezoek gehad: vervet monkeys! Alle spullen die op het terras lagen, zijn door elkaar gerommeld of meters ver gegooid. Gelukkig lag er geen eten EN zijn ze niet in de tent geraakt.

We springen weer in de auto: op naar de Nkwazi lodge, voor een “sundowner”, een skemerkelkie in het Afrikaans, een aperitief dus. Deze ligt geïsoleerd op een helling langs het meer, een achttal km van Africamps, uiteraard alleen via grindwegen te bereiken. Maar wat een prachtige setting: panorama over het meer, de bergen en de langzaam ondergaande zon. Magisch! We bestellen twee Rock Shandy, twee gin-tonic, een fruitsap en een Savanna Light en genieten … alleen … de gin-tonic lijkt toch heel weinig gin te bevatten. De rekening: 146 ZAR, 8 EUR!? Ik tip “royaal”, 2 EUR. Achteraf blijkt dat er van de rekening niets klopt, maar goedkoop was het wel.

Als je vanaf Nkwazi naar het noorden kijkt, zie je eSwatini liggen. Morgen steken we die grens over, hopelijk zonder al te veel problemen … in Afrika weet je nooit –