Imbali.

26 augustus 2026.

“imbali” in het SuSwatini betekent bloem, bloesem. Het woord wordt ook gebruikt voor een meisje dat … Maar ik loop vooruit op mijn verhaal.

Om 6.30 uur deze morgen stappen vier reisgezellen de brousse in, op weg naar de vogel-schuilbunker-aan-een-meertje van gisteren. Na een uurtje zijn ze terug: niets gezien. Bovendien is de zon niet meer van de partij: bewolkt, wel nog warm.

Lobamba.

Als we Lobamba binnenrijden, merken we een groot plein met vermoedelijk 100 bussen, netjes naast elkaar geparkeerd. Vrachtwagens volgestouwd met bagage en daartussen mensen rijden van die bus-parkeerplaats weg. Eigenaardig!

Lobamba is een van de twee hoofdsteden van eSwatini (Mbabane is de andere). Hier waren we ook acht jaar geleden en we doen ongeveer hetzelfde. Eerst het nationaal museum. Daar is nog niets veranderd, behalve dat de TV-schermen niet meer werken – “Yes, they will be removed”, is de reactie. De enige trommel die er nog ligt en die je mag bespelen is stuk … verval. De bijenkorf-hutten buiten zijn ook al aan vernieuwing toe.

Het King Shobuza II park aan de overkant is wel perfect onderhouden en ziet er nog precies hetzelfde uit als acht jaar geleden. Deze keer krijgen we een gids mee om het complex te bezoeken. Ze vertelt over het leven van Shobuza, de “strijd” voor onafhankelijkheid – eSwatini is misschien wel het enige land in Afrika dat zonder bloedvergieten onafhankelijk is geworden – en de Umhlanga, of rietdans. Daarbij presenteren duizenden meisjes in traditionele klederdracht riet aan de koningin-moeder om daarna de rietdans uit te voeren.

Het feest is NU begonnen met allerlei voorbereidingen en culmineert op maandag 31 augustus in de eigenlijke Umhlanga. De bussen die we zagen, brachten deelneemsters uit het hele land naar Lobamba. Hun bagage wordt met begeleiders op vrachtwagens weggevoerd naar ??? De deelneemsters aan de Umhlanga worden “Imbali”, bloem of bloesem van het land, genoemd!

Imbali-zoektocht.

Kunnen we de meisjes nu vinden en zien? Ja, volgens onze gids van het Shobuza-monument: “ergens” in de buurt van het koninklijk paleis. Aan het Ludzinizi Royal Village waar de “Dancing Arena” is. Daar geraken we niet: militair checkpoint. Even aan de paratrooper van dienst vragen waar we de Imbali kunnen zien? Hij wijst op een vrachtwagen volgestouwd met bagage en mensen en zegt: “Follow that truck!” Doen we: David zet een professionele achtervolging in.

De truck rijdt langs de “Royal Residence”, een domein met afsluiting van prikkeldraad en een betonnen muur daarachter. Dan … neemt hij de snelweg!? Een twintigtal minuten volgen we de vrachtwagen, gelukkig voor ons in de richting van Dombeya. Dan rijdt hij de snelweg af en stopt bij eten- en drankstalletjes om dan … opnieuw de snelweg te nemen. We geven het op.

Een paar kilometer vóór Dombeya is het leger al een paar dagen grote tenten aan het opzetten. Nu is er drukke bedrijvigheid en veel volk. Even aan de immer vriendelijke politie vragen wat dit is. De verblijf- en slaapplaats van de rietdanseressen, de Imbali, tijdens het festival. Nog terwijl ik met de agente spreek, komt “onze” truck aangereden. Grappig, de Imbali zitten bijna aan onze voordeur.

Cultuurschok.

Rond 17 uur besluiten David en ik om toch een keer een kijkje te gaan nemen in het “Imbali-dorp”. Wat een cultuurschok. We rijden het terrein op waar al tientallen auto’s of wrakken geparkeerd staan. Twee “straten” van kraampjes zijn plots gegroeid: vier houten palen met een zeil erop en klaar is kees. Rook stijgt op: open vuren waarop kippen worden gebraden. Iemand haalt gefrituurde kippenpoten uit een ketel. Een eindje verder borrelt water met vlees in twee zware ketels. Je kunt er ook schoenen kopen, kousen, hemden, broeken, alles …

We zijn de enige “witten” in dit plots ontstane dorp. Maar geen erg: iedereen kijkt ons vooral met verbazing en vriendelijk aan. Een drietal jonge kerels wil met ons op de foto. “Where are you from?” Belgium. “Ha, Kevan!” Ik begrijp eerst niet wat ze bedoelen. Dan wordt duidelijk dat ze Kevin De Bruyne, de voetballer bedoelen. Ze zijn zwaar onder de indruk als ik zeg: “Yes, Kevin is my friend!”, maar al helemaal niet meer als ik eraan toevoeg: “And Lukaku is my little brother”. Hilariteit. Wat leuk.

Plots zien we: een groepje meisjes in traditionele kledij! Ze zeggen vriendelijk hallo. Even vragen. Geen probleem: ze willen graag op de foto! Ik vraag hun of ze echt deelneemsters zijn aan de Umhlanga. JA. Zouden ze echt kunnen uitgekozen worden als vrouw van de koning tijdens het rietfestival: “YES”, zeggen ze allemaal. Hoewel … dat de koning tijdens Umhlanga opnieuw een vrouw kiest, zou een mythe zijn. De huidige koning Mswati III heeft wel 11 vrouwen.

Boma.

Bij onze “thuiskomst” in het donker brandt er een mooi houtvuur in de boma. Oorspronkelijk is een boma een ronde, met palen omheinde ontmoetingsplek. Voor toeristen is het gewoon een leuke plaats om rond een open vuur in de Afrikaanse nacht te zitten en … een skermerkelkie te drinken. Gezondheid!