Kuhlata Umhlanga.

27 augustus 2026.

Mkhuzweni Rock Art Site.

Drie dagen geleden passeerden en lunchten we aan de Mkhuzweni Rock Art Site. Deze site zou een “eSwatini National Monument” zijn, maar veel bezoekers komen hier alvast niet: de vorige – uit Spanje – waren hier op 15 augustus, bijna twee weken geleden. Toch is op voorhand een gids boeken de boodschap, via Whatsapp. Dat werkt wonderwel en snel: binnen 10 minuten is een gids geregeld voor vandaag om 10:30 uur.

Niet één, maar twee vrouwelijke gidsen wachten ons op. Één daarvan is dezelfde als drie dagen geleden. De omgeving is alvast mooi: een berg met grote, afgeronde rotsblokken en veel groen, vooral marula bomen en aloë vera’s. Een gids voorop, een gids achteraan en we kunnen stappen. De beklimming is zwaar, voor mij toch: bijna 100 hoogtemeters, zo goed als steil naar boven tussen rotsblokken klauteren. Eens boven krijgen we, tegen een licht overhangende rots , de tekeningen te zien. Volgens een van de gidsen zijn ze 2000 tot 3000 jaar oud. Andere bronnen spreken van 2000 tot … amper 100 jaar oud! Wat er ook van zij, de tekeningen zijn mooi; te mooi en te duidelijk om erg oud te zijn? Maakt niet uit … nadat de gids met een stok op elke tekening heeft gewezen (letterlijk: “op”, “tegen”) en uitgelegd, wurmen we ons door een smalle spleet in de rotsen . Een eindje verder – en opnieuw naar beneden – ligt een mooi uitzichtpunt over de wijde streek.

Terug moeizaam afdalen. Eens beneden rekenen we af met de gidsen (420 Emlangeni = 21 €). We fooien en vullen het bezoekersregister in. Hun pennen werken niet meer. Ze mogen de onze houden. Daar zijn ze heel blij en vereerd mee. Vier kindjes wuiven ons uit …

Kuhlata Umhlanga.

In de late namiddag rijden we nog even naar het “limbali-dorp”, slechts een paar km van Dombeya. Politie op de weg, een kleine auto-file en … een kilometerslange stoet van limbali’s trekt hun tijdelijke

“dorp” binnen. Ongelooflijk, nog nooit gezien: eindeloze reeksen meisjes komen toe. Zes, zeven meisjes op een rij nemen een heel rijvak in en dat, zover we kunnen zien. Sommigen zijn in traditionele klederdracht, anderen niet. Begeleiders en ouderlingen van verschillende dorpen wandelen mee. Alle meisjes hebben vier, vijf rietstengels vast, stengels van drie meter hoog! Sommige groepen dansen, andere zingen.

De colonne blijft maar aanhouden. Een vriendelijke politieman – zijn er andere in eSwatini? – legt uit. Dit is de dag van “Kuhlata Umhlanga”, de dag van het snijden van het riet. De meisjes zijn er vandaag op uit getrokken om riet te snijden, met kapmessen en geholpen door begeleiders. Dat riet bieden ze op maandag aan de koningin-moeder aan. Maandag is ook de dag waarop ze voor de koning dansen in Ludzinzini. Stomverbaasd blijven we de voortdurende stroom meisjes bekijken. Zo ongelooflijk veel, duizenden en duizenden … De agent legt verder uit: alle ongehuwde meisjes mogen deelnemen – de jongste deelneemster dit jaar is vijf! Zolang ze maagd zijn, mogen ze meerdere jaren meedoen. Dit jaar is er een record-aantal deelneemsters. Bovendien … aan de andere kant van de vallei is er nog zo’n “imbali-dorp” met evenveel meisjes. O N G E L O O F L IJ K! “It is what you do if you love your country”, zegt de politieman.

Kuhlata Umhlanga video.

Als er eindelijk een einde komt aan de “menselijke slang”, trekken we nog even het nieuw ontstane dorp binnen. De sfeer is identiek aan gisteren. De drukte is nog groter. Het aantal geïmproviseerde “winkelstraten” is verdubbeld tot vier.

Wat een belevenis. Morgen terug naar Zuid-Afrika en … naar huis. Einde van dit verhaal.

Een paar bedenkingen bij deze reis:

• wat een diversiteit aan landschappen, klimaten en culturen biedt Zuid-Afrika toch;
• zwarte mensen in KwaZulu-Natal toonden zich in het beste geval onverschillig tegenover ons, dikwijls onbeschoft;
• wat een contrast met eSwatini: de Swati’s maakten er een erezaak van om open, vriendelijk en verwelkomend te zijn; fier op hun land!
• eSwatini is veel armer dan Zuid-Afrika maar de ongelijkheid is er veel minder groot.
  

Afrika laat ons niets los …